https://hosein128.ir- پایگاه شخصی 
https://safarzade.blog پردایش اربعین حسینی
بسم الله الرحمن الرحیم الحمد لالله رب العالمین
اللهم صل علی محمد وآل محمد وعجل فرجهم
اللهمَّ کُن لولیَّک الحُجةِ بنِ الحَسَنِ صَلَواتُکَ عَلَیهِ وَ عَلی ابائهِ فی هذهِ السّاعةِ، وَ فی کُلّ ساعَة وَلیّا وَ حافظاًوقائِداً وَ ناصِراًوَ دَلیلاً وَ عَیناً حَتّی تُسکِنَهُ اَرضَکَ طَوعاً وَ تُمَتّعَهُ فیها طویلا
اللهم عجل لولیک الفرج اللهم فانصر الخامنی الکفار و الیهود و المنافقین علیهم الْكُفَّارِ وَ الْمُنَافِقِينَ وَ النَّاكِثِينَ وَ الْقَاسِطِينَ وَ الْمَارِقِينَ اللهم الظالمین بالظالمین وَ اغْلُظْ عَلَيْهِم اللهم وَفَّقَنَا وَ إِيَّاكُمْ لِمَا يُحِبُّ وَ يَرْضَى..
درسخارج اصول؛ کفایة الاصول
حقیقت شرعیه-جلسۀ۳
استاد سید ابوالحسن مهدوی زیدعزّه
تاریخ: سهشنبه ۱۴۰۵/۰۳/۱۹
مدت زمان: ۲۵ دقیقه
- @doroos_mahdavi
- 19/ 3 /1405- اعوذ بالله من الشیطان الرجیم - بسم الله الرحمن الرحیم
- ما تو بحث دیروز فرمایش آیت الله عظمی خویی رو در رد استادشان مرحوم محقق نائینی ذکر کردیم ما تو یه بخششو گفتیم یه بخشش ماند برای اینکه ذهن شریفتون جمع بشه اون بخش اولشو باز تکرار میکنم مختصرا محقق نائینی در بحث اینکه وضع وضع تعیینی دو جوره.گاهی ابتداییش و گاهی استعمالی این آخوندم داشتن محقق نائینی هم دارند
- و محقق نائینی البته رد کردهاند این رو در آخوند خراسانی میپذیرند خب وضع تعیینی ابتدایی گفتم عبارت یافته ناقصه منظور از ابتدایی یعنی کاری به استعمال نداره واضح اومده گفته کلمه کتاب مال این کتاب مثلاً وضع میکنم استعمال نمیکنیم بعدا یه کسانی میان استعمال میکن.متعارفشم خیلیش همینه
- قسم دوم اینه که وضع تعیینی هست اما با استعمال مونده که تو همه مثال زدیم که مثلاً بچه پیدا کرده میگه محمد دیگه هم داره مثلاً کتاب نوشته اسمم هنوز براش گفته نشده میگه کتاب اصول فلان بهم بده اسمشم میگه کتاب فقه فلان بهم بده یعنی ضمن اینکه داره استعمال میکنه داره.وضعم میکند اسممو میذاره برای اون کتاب .
- خوب اینو برات چی داشتن میگفتن اینم من یه اشاره اینجا بکنم مجدد که محقق خراسانی وقتی میگن دو قسمه میخوان حقیقت شرعیه رو درستش بکنن حقیقت شرعیه توسط پیامبر به شکل قسم اول که نبوده که پیامبر گرامی اسلام صلی الله علیه و آله و سلم بیان لفظ صلات وضع بکنن برای نماز خب میگیم کجا این کارو کردن که نبوده.
- لذا زرنگی آخوند اینه میگن ما یه وضع تعیین قسم دوم داریم و اون استعمالی پیامبر این کارو کردن تو استعمالشان محمدا پیامبر اصلی با استعمالی که کردن اسم گذاری کردند این آخوند اسمشو میذارن وضع تعیینی استعمالی لذا میشه حقیقت شرعی محقق ناینی اینا قبول ندارن چرا میگن اگه خواستی وضع قسم دوم نه قسمت اولا.
- قسم دوم که وضع تعیینی استقلایست رو بخوای قبول بکنی لازمش جمع بین عالی و استقلالی است یعنی دو تا لحاظ استقلالی و غیر استقلالی و تو آن واحد داری جمع میکنی میشه اینا ضد همه عالی استقلالی مثل من برم مقابل آینه نگاه من داخل آینه یا صفحه آینه رو من نگاه استقلالی میکنم اونجاست که میخوام ببینم چرک گرد و خاک داره یا نه دیگه نگاه عالی بهش نگاه نمیکنم.
- گاهی هم نگاه عالی یعنی سطح آینه را ازش رد میشم و عکس خودم که داخل آینه افتاده را نگاه میکنم اما اینکه تو آن واحد من هم صفحه رو نگاه بکنم هم عکس داخل مرآتو این دوجمعش نمیشه
- لذا میگن که تو بحث خود ما میگن نمیشه تو آن واحد یه کسی هم لفظ و آلت نگاه بکنه هم استقلال چطور اون وقتی که ما لفظ و میگیم و افنا در معنا میکنیم.
- افنا افنا یعنی چه یعنی پس لفظ و آلتاً ما نگاه کردیم مثلاً نگاش نمیکنیم فانی در معنا میکنیم و کانه داریم از اول خود معنا رو میدیم به مخاطب خود کتاب دارن میدن حالا اینطور نیست لفظو دارن منتقل میکنن مخاطب اینه با توجه به اینها اینا خیلی بحث دقیقی میشه کسی که داره استعمال میکند نگاهش به لفظ نگاه عالیست نگاهش به معنا نگاه استقلالیست این واضحه.
- شما میگید تو استعمال داره نگاه استقلالی هم به لفظ میکنه چطور میشه به لفظ هم نگاه استقلالی بکنه چون داره وضع میکنه هم نگاه عالی میکنه چون داره معنا رو منتقل میکنه به مخاطب اینو محقق ناینی گفتن معقول نیست آیتالعظمی خویی رضوان الله تعالی علیه اولین جوابی رو که به استادشون دادن متاسفانه بحث آوردن رو قسم اول وضع تعینیه ابتدایی و اگه من بیان آقای خوبی را میگم شما.
- بحث را نیاریدش تو قسم دوم که تو استعمال داره میگه صلو کما ریتم اصلا کل فرمایش ایشون وقتی نگاه میکنیم در قسم اولو میگن و اونجایی است که واضح لفظ و وضع میکنه برای یه معنایی بعد میده دست دیگران که استعمال بکنه آقای خویی میگن بین اینا دو مرتبه است مرتبه واضح اول وضع میکنه طبق نظر مشهور بعد مستعملین تو مرحله بعد استعمال میکنند اون وقت که واضح داره وضع میکنه نگاه استقلالی به لفظ میکنه اون وقت که استعمال میکن نگاه عالی میکن
- لذا اینا.واضح و مستعمل اینا با هم جمع نکردند دو مرحله است طبق نظر خودشونم آقای خویی که میگن نظر من وضع اصلا وضع کلمه نبود بلکه تعهد و التزام نفسانی این چیزی که ایشون جدید ذکر کردن که ما خیلی بهش ایراد داشتیم در هر صورت میگن اون هم قبل از استعمال طبق نظر خویی میگن همه مردم مثلا مردم اصفهان متعهد شدند وقتی میخوان این رو منتقل کنند به یک کسی.اسمشو بگذارم کتاب
- پس همه مردم شدن واضح نگاهشونم نگاه استقلالی به لفظ اینجا تو افق نفسش به تعبیر ایشون تو نفسشون تعهد میدن مستعمل تو نفسش تعهد اون تو مرحله بعد استعمال یه کار خارج از درونه لذا مرحله بعد اشکالی که ما به آقای خویی داشتیم این بود که اصلا بحث تو قسمت اول نیستا گم نکنیم بحث رو و از تو قسم دوم ما داریم وضع تعیینی استعمالی رو داریم میگیم.
- اونو شما حل کنید که آیا تو آن واحد نگاه عالی و استقلالی با همه طبق نظر محقق نایینی غیر معقول و یا حلش کنید و بگید اشکال نداره اینجاست که آقای خویی حالا یا متوجه شدن که خطا کردن متوجه غفلت من نمیدونم لذا میگن لو تنزلنا لو تنزلنا ذالک که همین جا با ایشون ایراد داریم تنزل نباید بکنید که یعنی میگه یه قدم میان پایین قدم نمیخواد از اول باید پایین میومدید چون.فرمایش استادتون مال قسم دومه وضع تعیینی استعمالیه کاری به وضع تعیینی ابتدایی نداره که شما میگه از ابتدایی اومدم پایین ایناست که یه مقدار بحث و حالا دقیقش میکنه ایشون میفرمان بر فرض من تسلیم بشم بپذیرم که تو مقام استعمال جمع بین لحاظ عالی و استقلالی شده آنچنان که محقق نائینی گفتن باز میگن من یه جواب میدم این جواب آقای خویی درسته یعنی حالا دارن رو موضع نظام میرن جلو لو تنزللاش هم حذف کنید.اونم نباید میگفتن
- باید بگن که استاد من وضع تعیینی استعماری رو گفتن جمع بین عالی و استقلالی است من اینو قبول ندارم چرا قبول ندارم میگن فرمایش استادم طبق نظر مشهوره مشهورند که میگویند مستعمل وقتی که داره حرف میزنه لفظو دیگه به شکل عالی بهش نگاه میکنه معنا را استقلالاً بهش توجه میکنه میگن اینم قبول نداریم بلکه میگویم در عرض واحده حالا عرض من اضافه میکنم.
- بیان آقای خویی اینه که میگن لفظی که داره منتقل میشد به مخاطب تو استعمال آقای مستعمل هم لفظ و هم معنا رو هر دو رو با استقلال داره نگاه میکنه لذا جمع بین عالی و استقلالی نیست جمع بین استقلالیه اینه ایرادی که ما به آقای خویی داریم دو تا ایراد اینجا به ایشون داریم یک ایراد اول ما اینه ، کسی که داره استعمال میکنه نگاهش به لفظ نگاه عالیه مثل همون مرعاتی که گفتم کسی که میخواد عکس خودشو ببینه
- تا میره سراغ.مرآت نگاهش به سطح آینه عالیه نمیشد بگی استقلالیه اینا در عرض هم نیست از اول حواسش تو عکسه لذا گاهی راننده شیشه مقابلش کثیفه متوجه نیست چرا چون توجهش به اون انسانهاییاند که جلوی خودرو دارن راه میرند و مواظب تصادف نکنه چون توجه استقلالی به اونجا داره توجه استقلالی به این شیشه خودرو اصلا نداره اگه توجه استدلالی داشت گفت میفهمید کسیه تا وقتی که یه کسی که کنار دستش نشسته
- میگه اوه.شیشه شما مثل قلب من گرد و غبار گرفته کثیف شده تازه میفهمد که اشتباه کرد لفظم همینه ما تو صحبت کردن با یکدیگر الفاظ دیگه نگاه استقلالی بهش نداریم معانی رو نگاه استقلالی داریم این اشکال اول
- ما اشکال دومی که به آیت الله عظمی خویی داریم اینه که لو سلمنا که دو تا نگاه استقلالیه خب بازم اشکال حل نشددا حالا محقق نائین میگن جمع بین دو تا لحاظ استقلالیست میشه تو آن واحد هم صفحه مرآت را.همون صورت داخل مرآت هر دو رو نگاه استقلالی بکنه نمیشه به خصوص حالا من اینم اضافه بکنم که زاویه چشم انسان وقتی به صفحه آینه رو نگاه میکنه جلوتره و وقتی مثلاً یه متر عقبترشو میخواد نگاه بکنه اصلاً دیگه صفحه خود مرآت رو نمیبینه زاویه نگاهش یه مرتبه مردمک چشمش بازتر میشه یا کوچکتر میشه میره عقب تر میبینه اینا واضحه اما میخوام ایراد به ایشون عرض بکنم.
- بر فرض مستعمل هم لفظ و نگاه استقلالی میکند هم معنا را خوب شد دوتا نگاه استقلالی چطور میخواید اینو حل بکنی این مثل جمع بین مثلینه جمع بین مثلین اینه کسی اجازه نمیده ولو مثل همسایه اما جمع مثل این اونم اشکال داره خب و اما ما چی میگیم دیگه نظر ما مشخص شد اما ما رد میکنیم کلام محقق نائینی را و تایید میکنیم که الان آخوند خراسانی رو میگیم اشکالی نداره که یک کسی.تو استعمال بگه اتونی محمد یا پیامبر فرمان صلوا کما ریتمنی که اشکال نداره اولاً تب انسانها رو میپذیره خیلی هم شیرینه حالا شما میخواید بگید غیر معقوله کجا غیر معقوله مردم اینا رو میپسندن لذت هم میبره که یه کسی تو آن واحد داره اسم بچه نامگذاری میکنه استعمال هم میکنه شما میگید حالا هم نگاه عالی داره هم نگاه استقلالی نگاه عالی به لفظ نگاه است به معنا داره چه اشکال داره.
- من اضافه میکنم به کلام آخوند میخوایم بگیم اشکال نداره این نکته رو که گاهی گوینده یه جمله میگه که دو تا معنا داره این دو تا معنا فکر نکنید یکیش اصل است یکی نخیر گاهی دو تا معنای متضاد داره ربطی هم با هم نداره مثل عین عین و یه معناش مثلاً چشمه یه معنیش میره رو کنده زانو حالا اگه یه گوینده ای یه جمله گفت که این جمله هم مناسبت داره با چشم اما با کنده زانو و یه بار عین رو میگه و.مخاطب که میشنوه میگه الله اکبر این گوینده چقدر فصیحه چقدر زرنگه هر دوتا معنا رو با هم داره اراده میکنه
- اینو دارم عرض میکنم که حتی تعجب بکنید ترتیب حتی وجود نداره نمیتونم بگم کدوم معنا را مستعمل اول ملاحظه کرده کدوم دوتا معناست هر دو هم با هم اراده کرده ترتیب هم توش نیست اما میشه یه لفظ بگه استعمال لفظ در اکثر معنا که قبلا کردیم
- و اون جمله ای که رو قبر مطهر علامه مجلسی رضوان الله تعالی علیه.آمده خیلی عبارت زیبایی است ماه رمضان چو بیست و هفتمش کم شد تاریخ وفات باقر اعلم شد ببینید شاعر با یه جمله دو تا معنا را با هم اراده کرده ۱ ترجمه خود این مصرعی که یا این بیت شعر که داره میگه که وقتی ۲۷ روز از ماه رمضون گذشت سالگرد وفات علامه مجلسی شد
- چون ایشون ۲۷ ماه رمضان از دنیا رفتند اما یه معنای دیگه هم داره و اونی که شما ماه رمضان را به حروف ابجد در بیار.بعد ۲۷شو کم بکن وقتی ۲۷شو کم کردی میشه ۱۱۱۱ دقیقاً تاریخ وفات علامه مجلسی میشه یعنی شاعر با یه مصر با یه بیت که داره میگه دو تا معنا رو گفته
- حالا بگید نگاه استقلالی به کدوم داشته به ترجمه یا به این نمیدونم هر دوش استقلال هیچکدوم فرع دیگهای نیست اما طبع انسان اینو میپذیره شعرا از این کارا ماده تاریخ بهش میگن زیاد انجام میدن و خیلی هم شیرینه عرض شود که.
- نکته دیگری که اینجا هست اینم عرض بکنم آیت الله عظما خویی ایشون فرمودند تعدد رتبه هست تو جواب اولشون که گفتن ؛ گفتن واضح اول وضع میکنند اما استعمال نمیکنه بعد مستعمر میاد اون کلمه رو به کار میگیره خب اگه تعدد وجه باشه یه اشکال دومیست به آخوند خراسانی و آخوند که اصلاً اینو نگفتن وضع تعیین ابتدایی نگفتن اما حالا بر فرض اینا باشه همینطور فضل که یه اشتباهی است از این شخصیت بزرگوار که.دارن کلام آخوند خراسانی و اول میارندش تو وضع تعیینی ابتدایی بعد یه ایراد بهش میگن میگن تعدد خب اگه تعدد مرتبه هست خب آخوند باید اینو جواب بدن که چطور ما تعدد رتبه رو باید جواب بدیم یکیش متقدمه یکیش متاخره اما آخوند خراسانی اصلاً اینو نمیگن رفتن سر امکان جمع بین دو تا معنا یه معنا که میخواد وضع بکنه.یه معنای اینکه میخواد استعمال کنه دیگه معنایی را به مخاطب منتقل بکنه
- ما آخرین بحثی که اینجا داریم که در واقع تیر آخری است که ما میزنیم اینه یه جملهای رو باید اینجا بگیم که نه در کفایه اومده نه در تغییرات محقق نائین و تقریرات نه در کلام آیت الله عظمای خویی رضوان الله تعالی علیهم اجمعین
- اون نکته اینه اگر ما بخواهیم بگیم وضع رتبه ش مقدمه است باید بگیم ثبوتاً مقدمه.ثبوتا مقدمه یعنی اون که در واقع در واقعاً به درد من نمیخوره وقتی در واقع بود باید بیایم ببینیم تو مقام تکلم میخوایم چیکار بکنیم مقام ثبوت بله اول واضح اومد این کلمه رو مثلاً کلمه کتابو وصل کرد برای این مقام ثبوت بعدم مستعمل
- اما متکلم وقتی داره میگه کتاب اینو باید بگید که رتبه کدوم مقدمه آیا اول به لفظ توجه میکنه یا اول به معنا.متکلم وقتی داره حرف میزنه اول توجه اصلیش به معناست یعنی توجه استقلالی بعد میاد تو اینکه من این معنا را چطوری با چه لفظی منتقل کنم اون شد آلت توجه عالی به لفظ پیدا میکنه یعنی دو حالت شد
- لذا دوباره شد چی همون نکتهای که محقق نائینی گفتند و ایراد هم گرفتن و ما قبول نداریم ایرادشونو اینه که متکلم نگاه استقلالی به معنا دارد نگاه عالی به لفظ داره.
- حتی متکلم گاهی میخواد فارسی زبونه میخواد عربی حرف بزنه اول توجه استقلالیش به معناست بعد میاد این معنا رو تو قالب لفظ عربی میریزه و منتقل میکنه به مخاطب جمله مخاطب مثلاً عرب زبانه خب اینجا دوباره همون جمع بین عالی و استقلالی شد هیچ اشکالی هم ندارد ما که گفتیم توش شعر شعرا اصلا شعرا این کارو میکنن خیلی هم لذت بخشه
- و اما باقی نکته آخری که عرض بکنم اصلا بحث و از نگاه شنونده نگاه بکنید.همیشه که متکلم نباید نگاه بکنیم یه سوال اینطوری میکنیم میگیم شنوندهای که داره گوش میکنه نگاهش به این لفظ و معنا چیه جواب اینه شنونده به عکس گوینده شنونده اول لفظو نگاه میکنه اون فرق میکنه با گوینده اول لفظو میشنوه
- لذا توجه میکنه به لفظ بعد از لفظ پی به معنا میبره اعتباریه اما بالاخره با یک واسطه بهش توجه میکنه توجه تامم میکنه اسم اینو بخواید بذارید.توجه استقلالی داره دو تا استقلال میشه نسبت به شنونده
- ممکنم هست بگید که ابتدائاً شنونده توجه استقلالی به لفظ داره اما در ادامه توجهش از لفظ منصرف میکنه میره سراغ معنا توجه اصلیش میره سراغ معنا اینو چون این بحثا تو اصول نیامده ممکنه اینا رو ما بگوییم و همه اینا احتمالش هست هر کدومشو بپسندید بگویید آنچه که باید این بحث را پس دقت بکنید.
- ما نگاه رو از نگاه متکلم یا صامع اگه رفتیم جلو بحث اصلاً عوض میشه تو اصول و این تعدد رتبهای که ایشون گفتن مال مقام ثبوت بود مقام ثبوت غیر مقام اثباته تو مقام اثبات شما بیا صحبت کن بگید متکلم وقتی میگید کتاب نگاه استقلالیش به معناست نگاه عالیش به لفظه به عکس شنونده شنونده وقتی میشنوه نگاه استقلالیش اول به لفظه بعد نگاه عالیش به معناست.
- یا اینکه بگید هر دوش استقلالیه یا بگید مرحله اول نگاه استقلالی به لفظ داره بعد از این نگاه استقلالیش منصرف بشه و نگاه استقلالیش میره سراغ من هرچی بگید آخرش بحث در اینه که تو استعمال اومده لفظو به کار گرفته کاری که پیامبر گرامی صلی الله علیه و آله و سلم در بحث صلات انجام دادند و به جای اینکه بگن وضعت لفظ الصلا لهذا العمل گفتن صلوا.
- دوباره استعمال کردن صلوا کما رایت مصلی بحث خیلی بحث خوبی شد ذهن انسان کاملا باز میکنه ادامه بحث و انشالله در ذهن مبارکتون باشه جناب آخوند این قسم دوم وضع تعیینی استعمالی را اصلاً میگن این نه حقیقته نه مجازه اینم یه بحث مهمیست باید ببینیم فرمایش ایشون چیه
- انشاءالله فردا و صلی الله علی محمد و آله.
- بسم الله الرحمن الرحیم الحمد لالله رب العالمین
