https://hosein128.ir-پایگاه شخصی
https://safarzade.blogپردایش اربعین حسینی
بسم الله الرحمن الرحیم الحمد لالله رب العالمین
اللهم صل علی محمد وآل محمد وعجل فرجهم
اللهمَّ کُن لولیَّک الحُجةِ بنِ الحَسَنِ صَلَواتُکَ عَلَیهِ وَ عَلی آبائهِ فی هذهِ السّاعةِ، وَ فی کُلّ ساعَة وَلیّا وَ حافظاًوقائِداً وَ ناصِراًوَ دَلیلاً وَ عَیناً حَتّی تُسکِنَهُ اَرضَکَ طَوعاً وَ تُمَتّعَهُ فیها طویلا
اللهم عجل لولیک الفرج اللهم فانصر الخامنی الکفار و الیهود و المنافقین علیهم الْكُفَّارِ وَ الْمُنَافِقِينَ وَ النَّاكِثِينَ وَ الْقَاسِطِينَ وَ الْمَارِقِينَ اللهم الظالمین بالظالمین وَ اغْلُظْ عَلَيْهِم اللهم وَفَّقَنَا وَ إِيَّاكُمْ لِمَا يُحِبُّ وَ يَرْضَى..
خلاصه مباحث کتآب احکام – رساله عملیه رشته احکام فقه فروع دین ص2
- دو مساءله :
- اگر وقت نماز به قدرى تنگ است كه اگر وضو بگيرد, تمام نماز يا قسمتى از آن , بعد از وقت خوانده مى شود, بايد تيمم كند.
- كسى كه در تنگى وقت نماز بايد تيمم كند, اگر وضو بگيرد, صحيح است چه براى آن نماز وضو بگيرد يا براى كار ديگر.(
- حكم شك در وضو و اعمال آن :
- چند مساءله :
- پس از انجام وضو شك كند, چيزى كه مانع رسيدن آب مى باشد بر اعضاى وضو بوده يا نه ــ به شك اعتنا نمى شود و وضو صحيح است .
- اگر مى داند چيزى بر اعضاى وضو چسبيده ولى شك دارد كه از رسيدن آب جلوگيرى مى كند يا نه ــ بايد آن را برطرف كند يا آب را زير آن برساند.
- اگر پيش از وضو بداند كه در بعضى ازاعضاى وضو مانعى از رسيدن آب هست , بعد از وضو شك كند آب را به آنجا رسانده يا نه .مى داند موقع وضو ملتفت آن مانع بوده ــ وضو صحيح است .
- نمى داند موقع وضو ملتفت آن مانع بوده يا نه ــ وضو صحيح است .
- مى داند موقع وضو ملتفت آن نبوده ــ بايد دوباره وضو بگيرد.
- 4- اگر بر اعضاى وضو مانعى باشد كه گاهى آب به خودى خود زير آن مى رسد و گاهى نمى رسد و بعد از وضو شك كند آب زير آن رسيده يا نه ــ حكم مساءله قبل را دارد.
- 5- اگر بعد از وضو چيزى كه مانع رسيدن آب مى باشد در اعضاى وضو ببيند و نداند موقع وضو بوده يا بعد پيدا شده , وضوى او صحيح است , ولى اگر بداند كه در وقت وضو گرفتن ملتفت آن مانع نبوده ــ احتياط واجب آن است كه دوباره وضو بگيرد.
- 6- كسى كه در كارهاى وضو و شرايط آن , مثل پاك بودن آب و وجود داشتن مانعى بر اعضا, خيلى شك مى كند ــ بايد به شك خود اعتنا نكند.
- مواردى كه وضو باطل مى شود
- چگونه وضو باطل مى شود؟
- خارج شدن ادرار يا مدفوع از انسان .
- خارج شدن باد معده و روده از مخرج غائط.
- خوآب , چنانچه گوش نشنود و چشم نبيند.
- چيزهايى كه عقل را از بين مى برد; مانند ديوانگى , مستى , بيهوشى .استحاضه زنان .
- آنچه سبب غسل شود; مانند جنآبت و مسّ ميّت .
- مسائل متفرقه وضو
- وضو گرفتن در دستشويى هايى كه آب آن به چاه توالت مى ريزد باطل نيست .
- اگر در حال وضو گرفتن به نامحرمى نگاه كند يا دروغ بگويد و يا غيبت كند, (گرچه كار حرامى مرتكب شده است ) ولى اين عمل , وضو را باطل نمى كند.
- اگر شخص براى غرضى ; مثلاً خواندن قرآن , وضو بگيرد و پس از وضو از آن قصد برگردد وضو باطل نيست . پس مى تواند با همان وضو نماز بخواند.
- وضو گرفتن بدين نيّت كه با وضو باشد صحيح است و با همان وضو مى تواند نماز بخواند.
- با وضوى صحيح , خواه براى عمل واجب باشد يا عمل مستحب , هرگونه عمل واجب يا مستحبى كه مشروط به طهارت است مى توان انجام داد.
- وضو گرفتن قبل از وقت نماز به نيت نماز مانع ندارد; مثلاً قبل از ظهر براى آن كه با اين وضو نماز ظهر بخواند وضو مى گيردحكم كلّى
- تمام نمازها بايد با طهارت انجام شود بجز نماز ميّت كه بدون طهارت نيز صحيح است .
- استفتاء
- س ـ از آنجا كه در حال حاضر بيشتر روزنامه ها و مجلات كشور, مشتمل بر آيات قرآن است معمولاً افراد پس از مطالعه , آنها را به جاهاى هتك آميز مى اندازند, لذا تقاضا مى كنيم دستور فرماييد كه اين نشريات از چاپ آيات قرآن و كلماتى كه احترام آنها لازم است خوددارى كنندو اگر بهتر است در هنگام ضرورت سعى كنند آيات قرآن را نقل به معنا كنند نه اينكه عيناً چاپ نمايند.
- ج ـ چاپ و نشر ممنوع نيست , ولى از انداختن در جاهايى كه موجب هتك مى شود بايد خوددارى كنند.
- شستن صورت و دستها
- بنآبر احتياط واجب , بايد صورت و دستها را از بالا به پايين شست و اگر از پايين به بالا بشويد وضو باطل است .
- اگر صورت يا دست كسى كوچكتر از صورت و دست معمولى باشد, يا بر پيشانى او مو روييده , يا جلوى سر او مو ندارد, بايد همان مقدارى كه مردمان معمولى مى شويند, بشويد.
- اگر صورت و دست كسى , هر دو برخلاف معمول باشد ولى متناسب با هم است , لازم نيست ملاحظهء معمول را بنمايد بلكه بايد همانگونه كه در اعمال وضو بيان شد, وضو بگيرد.
- اگر پوست صورت از لاى موها (ريش ـ آبرو) پيدا باشد, بايد آب را به پوست برساند و اگر پيدا نباشد, شستن مو كافى است و رساندن آب به زير مو لازم نيست .
- اگر شك كند, كه پوست صورت از لاى مو پيداست يا نه ؟ بنآبر احتياط واجب بايد مو را بشويد و آب را به پوست هم برساند.(5)
- شستن داخل بينى و دهان و مقدارى از لب و چشم كه هنگام بستن ديده نمى شود, واجب نيست . ولى براى آن كه يقين كند از جاهايى كه بايد شسته شود چيزى باقى نمانده , واجب است مقدارى از آنها را هم بشويد.
- پوست يا گوشتى كه از اعضاى وضو بريده شده ـ اگر كاملاً قطع شده باشد, بايد زير آن (جاى آن ) شسته شود ـ و در صورتى كه به عضو متصل است بايد آنهم شسته شود و هر مقدار از جاى آن كه ظاهر شده , بشويد.
- تاولهايى كه مثلاً بر اثر سوختگى بر پوست ظاهر شده , تا زمانى كه باقى است , شستن ظاهر (روى ) آن كافى است , هر چند پوستهء آن سوراخ شده باشد و چنانچه قسمتى از آن كنده شده , شستن همان مقدارى از پوست كه ظاهر شده كافى است وكندن مآبقى , يا رساندن آب به زير آن لازم نيست , ولى اگر به گونه اى است كه پوست گاهى بر بدن مى چسبد و گاه جدا مى شود بايد زير آن هم شسته شود.
- پوسته اى كه در حال بهبودى زخم روى آن بسته شده و مانند پوست بدن مى باشد, كندن آن لازم نيست و شستن ظاهر آن كافى است . هر چند كندن آن راحت باشد, امّا دوايى كه بر زخم خشكيده است اگر برداشتن آن راحت است بايد بردارد و اگر برداشتن آن ممكن نيست حكم جبيره را دارد كه به تفصيل در احكام وضوى جبيره اى خواهد آمد.
- شستن اعضاى وضو:
- بار اوّل : واجب
- بار دوّم : جايز
- بار سوّم : بدعت و حرام
- 11- مقصود از شستن , آب ريختن نيست , بلكه شستن كامل است ; يعنى اگر يكبار بطور كامل به نيّت وضو تمام صورت يا دست را بشويد و بار ديگر هم بطور كامل بشويد, بار سوّم آن حرام مى باشد. بنآبراين اگر چندين مرتبه هم آب بريزد ولى به تمام جاهاى عضو نرسد, يكبارمحسوب نمى شود. و اگر با يكبار ريختن , يا يكبار فرو بردن در آب , تمام عضو را فراگيرد. يك بار شستن به حسآب مى آيد.
- 12- سه بار شستن اعضاى وضو (به نيت وضو) علاوه بر آنكه بدعت و حرام است , گاهى اوقات موجب بطلان وضو هم مى شود و آن در صورتى است كه آب مسح , از آب شستن سوّم باشد, چون مسح بايد با آب وضو انجام شود.
- مسح سر
- جاى مسح : يك قسمت از چهار قسمت سر كه بالاى پيشانى است (جلوى سر).
- مقدار واجب مسح : هر قدر باشد كافى است (به مقدارى كه اگر كسى ببيند بگويد مسح كرد).
- احتياط مستحب : به پهناى سه انگشت بسته و طول يك انگشت .
- مسح با دست چپ : جايز است .
- لازم نيست مسح بر پوست سر باشد, بلكه بر موى جلوى سر هم صحيح است , مگر موى سر انسان به قدرى بلند باشد كه هنگام شانه زدن , به صورتش بريزد, كه بايد پوست سر يا قسمت پايين (بيخ ) مو را مسح نمايد.
- مسح بر موى جاهاى ديگر سر صحيح نيست , هر چند بر محل مسح جمع شده باشد.
- مسح سر لازم نيست از بالا به پايين باشد.(
- مسح پا
- جاى مسح : روى پا است .
- مقدار واجب مسح : طول ; از سرانگشت تا برآمدگى روى پا.
- عرض ; هر اندازه باشد كافى است هر چند به قدر يك انگشت باشد.
- 3- احتياط مستحب آن : همه روى پا.
- 4- پاى راست را بايد قبل از پاى چپ مسح كند, ولى لازم نيست پاى راست را با دست راست و پاى چپ را با دست چپ مسح كند.
- مسائل مشترك مسح سر و پا
- در مسح بايد دست را بر سر و پاها بكشد و اگر دست را نگه دارد و سر يا پا را به آن بكشد وضو باطل است , ولى اگر موقعى كه دست را مى كشد سر يا پا مختصرى حركت كند اشكال ندارد
- اگر براى مسح رطوبتى در كف دست نمانده باشد, نمى تواند دست را با آب خارج ,تر كند بلكه بايد از اعضاى ديگرِ وضو رطوبت بگيرد و با آن مسح كند.
- رطوبت دست بايد بقدرى باشد كه بر سر و پا اثر بگذارد.
- اگر رطوبت كف دست به اندازهء مسح سر باشد, مى تواند سر را با همان رطوبت مسح كند و براى مسح پاها از اعضاى ديگر وضو رطوبت بگيرد.
- محل مسح (سر و روى پاها) بايد خشك باشد, بنآبراين اگر جاى مسح تر باشد, بايد آن را خشك كرد ولى اگر رطوبت آن بقدرى كم باشد كه مانع از تاءثير رطوبت دست , بر آن نباشد مانع ندارد.
- بين دست و سر يا پاها بايد چيزى مانند چادر و كلاه , يا جورآب و كفش فاصله نباشد. هر چند بسيار رقيق و نازك باشد و رطوبت به پوست برسد (مگر در حال ناچارى ).
- محل مسح بايد پاك باشد, پس اگر نجس است و نمى تواند آن را آب بكشد بايد تيمم كند. چگونگى وضوى افرادى كه دست يا پايشان قطع شده
- قطع دست :
- الف ـ يك دست :
- پايين تر از آرنج قطع شده : ــ قسمت باقيمانده را بايد بشويد
- از آرنج يا بالاتر قطع شده : ــ شستن آن دست ساقط است و مسح سر و پاها را با دست سالم انجام دهد.
- ب ـ هر دو دست :
- هر دو پايين تر از آرنج قطع شده :
- قسمتهاى باقيمانده بايد شسته شود
- مسح سر و پاها را اگر مى تواند با باقيمانده دست انجام مى دهد و گرنه نائب مى گيرد.
- 2- هر دو از آرنج يا بالاتر قطع شده :
- شستن دستها ساقط است صورت را شسته (ارتماسى يا غير ارتماسى ) و براى مسح نايب مى گيرد.
- 3- يكى بالاتر و ديگرى پايين تر از آرنج قطع شده :
- قسمت باقيمانده را بايد بشويد و مسح را با همان باقيمانده انجام دهد يا نائب بگيرد.
- 2- قطع پا:
- الف ـ يك پا:
- پايين تر از برآمدگىِ روى پا قطع شده : مقدار باقيمانده بايد مسح شود.
- بالاتر از برآمدگى قطع شده : مسح پاى قطع شده ساقط است .
- ب ـ هر دو پا:
- هر دو پايين تر از برآمدگى قطع شده : قسمتهاى باقيمانده بايد مسح شود.
- هر دو بالاتر از برآمدگى قطع شده : مسح پاها ساقط است و وضوى چنين فردى عبارت است از شستن صورت و دستها و مسح سر.
- يكى بالاتر و ديگرى پايين تر از برآمدگى قطع شده : قسمت باقيمانده بايد مسح شود و مسح پاى ديگر ساقطاست .
- 3 قطع دست و پا:
- چيزى از اعضاى وضو در دست و پا باقى نمانده (دستها بالاتر از آرنج و پاها بالاتر از برآمدگى قطع شده ):جشستن دستها و مسح پاها ساقط است , و چنين فردى بايد صورت را شسته و براى مسح سر نايب بگيرد.
- چيزى از اعضاى وضو در دست يا پا و يا هر دو باقى است : قسمتهاى باقيمانده در دست بايد شسته وخقسمتهاى باقيمانده در پا مسح شود و در مواردى كه خود نمى تواند اعمال وضو را انجام دهد بايد نايب بگيرد.
- برخى از دعاهاى وضو
- مستحب است هنگام شستن صورت بگويد:
- اللّهم بيّض وجهى يوم تسودّ فيه الوجوه و لا تسوّد وجهى يوم تبيضّ فيه الوجوه > و در وقت شستن دست راست بخواند: <اللّهمّ اعطنى كتآبى بيمينى و الخلد فى الجنان بيسارى و حاسبنى حسآباً يسيراً> و موقع شستن دست چپ بگويد: <اللّهمّ لا تعطنى كتآبى بشمالى و لا من وراءظهرى و لا تجعلها مغلولة اًّلى عنقى و اءعوذبك من مقطّعات النّيران > و موقعى كه سر را مسح مى كند بگويد: <اللّهمّ غشّنى برحمتك و بركاتك و عفوك > و در وقت مسح پا بخواند: <اللّهمّ ثبّتنى على الصّراط يوم تزلّ فيه الاءقدام واجعل سعيى فى ما يرضيك عنّى يا ذا الجلال و الاًّكرام .
- وضوى جبيره اى
- دوايى كه بر زخم مى زنند و چيزى كه با آن زخم يا عضو شكسته را مى بندند,<جَبيره > نام دارد.
- شخصى كه بر اعضاى وضويش زخم يا شكستگى است , اگر بتواند به طور معمول وضو بگيرد, بايد چنين كند مثلاً:
- ـ روى زخم باز است و آب براى آن ضرر ندارد.
- ـ روى زخم بسته است ولى باز كردن آن امكان دارد و آب ضرر ندارد.
- 2- چنانچه زخم بر صورت يا دستهاست و روى آن باز است و آب ريختن روى آن ضرر دارد, اگر اطراف آن را بشويد كافى است .
- 3- اگر زخم يا شكستگى در جلوى سر يا روى پاها است (محل مسح ) و روى آن باز است , چنانچه نتواند آن را مسح كند, بايد پارچهء پاكى روى آن بگذارد و روى پارچه را با ترى آب وضو كه در دست مانده , مسح كند و اگر گذاشتن پارچه ممكن نباشد, بايد به جاى وضو تيمم كند و بهتر است يك وضو بدون مسح هم بگيرد.
- چند مساءله :
- كسى كه نمى داند وظيفه اش وضوى جبيره اى است يا تيمم بنآبر احتياط واجب بايد هر دو را انجام دهد.
- كسى كه در كف دست و انگشتها جبيره دارد و در موقع وضو, دست تر روى آن كشيده است , مى تواند سر و پا را با همان رطوبت مسح كند, يا از جاهاى ديگر وضو رطوبت بگيرد.
- اگر در صورت و دستها چند جبيره باشد, بايد بين آنها را بشويد و اگر جبيره ها در سر يا روى پاها باشد بايد بين آنها را مسح كند و در جاهايى كه جبيره است بايد به دستور جبيره عمل كند. مقدار جبيره و وظيفهء وضو گيرنده :
- اگر جبيره تمام اعضاى وضو را گرفته باشد, بايد تيمم كند.
- اگر جبيره , بعضى از اعضاى وضو را گرفته باشد, مثل تمام صورت يا تمام يك دست , بايد وضوى جبيره اى بگيرد.
- اگر جبيره , بيشتر اعضاى وضو را گرفته باشد, بنآبر احتياط واجب بايد وضوى جبيره بگيرد و تيمم هم انجام دهد.
- اگر جبيره بيش از حد معمول اطراف زخم را پوشانده باشد و برداشتن آن ممكن نباشد, بايد وضوى جبيره بگيرد و بنآبر احتياط واجب , تيمم هم بنمايدبراى چه كارهايى بايد وضو گرفت
- الحمد لالله رب العالمین---اللهم صل علی محمد وآل محمد وعجل فرجهم




