://hosein128.ir -پایگاه شخصی 
https://safarzade.blog پردایش اربعین حسینی
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحيم-
الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعالَمين«اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ وَ عَجِّلْ فَرَجَهُمْ»
قالَ رَبِ اشْرَحْ لِي اجْعَلْ لِي وَزِيراً مِنْ أَهْلِي هارُونَ أَخِي اشْدُدْ بِهِ أَزْرِي وَأَشْرِكْهُ فِي أَمْرِي كَيْ نُسَبِّحَكَ كَثِيراً وَ نَذْكُرَكَ كَثِيراً طه/ 34- 25
اللهمَّ کُن لولیَّک الحُجةِ بنِ الحَسَنِ صَلَواتُکَ عَلَیهِ وَ عَلی ابائهِ فی هذهِ السّاعةِ، وَ فی کُلّ ساعَة وَلیّا وَ حافظاًوقائِداً وَ ناصِراًوَ دلیلاً وَ عَیناً حَتّی تُسکِنَهُ اَرضَکَ طَوعاً وَ تُمَتّعَهُ فیها طویلا
اللهم عجل لولیک الفرج اللهم فانصر الخامنی الکفار و الیهود و المنافقین علیهم الْكُفَّارِ وَ الْمُنَافِقِينَ وَ النَّاكِثِينَ وَ الْقَاسِطِينَ وَ الْمَارِقِينَ اللهم الظالمین بالظالمین وَ اغْلُظْ عَلَيْهِم اللهم وَفَّقَنَا وَ إِيَّاكُمْ لِمَا يُحِبُّ وَ يَرْضَى
درس‌خارج اصول؛ کفایة الاصول
الثالث عشر-في المشتق_في ملاک الحمل و کفایة المغایرة مفهوما
استاد سید ابوالحسن مهدوی زیدعزّه
تاریخ: سه شنبه ۱۴۰۵/۰۸/۱۹
مدت زمان: ۲۹ دقیقه
@doroos_ayatollahmahdavi
- اعوذ بالله من الشیطان الرجیم بسم الله الرحمن الرحیم بحثمان در حمل مشتق بر ذات هست میگیم زیدون کاتبان ضاربن که محمول مایه مشتقه و موضوع ما یک ذات هست آیا می‌تونیم حمل بکنیم یا نه باید قواعد حمل و بررسی بکنیم بعد بیایم اینجا رو توش قضاوت.
- یک نکته اینه که در حمل ما یک اتحادی بین موضوع و محمول باید داشته باشیم که بهش میگیم هو هویت تو فارسی میگیم او اوست یا این این است بالاخره این این است یعنی دو تا اینا که داریم اشاره به هرچی میکنیم یک اشتراکی توش هست که میگیم این همونه در مقابلش باید یه مغایرت هم باشه چرا خاطر اینکه دو تا این گفتیم هو هو وقتی دوتا میگیم معلوم میشه دو تاست.
- ۱-۱ که نمی‌تونیم بر خودش حمل بکنیم خودش خودشه پس در هر حملی ما یک اتحاد می‌خوایم یه مغایرت می‌خوایم اتحاد من وجه و المغایره من وجه آخر این یه نکته است نکته دومی که باید بهش توجه بکنیم بحث حمل شایع و حمل اولیست اینم باید روش حرف بزنیم در حمل اولی که حمله مفهومیه مغایرت و اتحاد در چیست همین قانونی که الان گفتیم.
- یه بارم سوال میکنیم در حمل شایع که حمل مصداقیه اونو چی میگی اتحاد بین موضوع و محمول در چیه اختلاف در چیه اول ما حمل شایع میگیم که آسونه حمل شایع وقتی میگم زید ضارب است مصداقشو دارم میگم مفهومشو که نمیگن که یعنی تو خارج این آقا مسلمان کتک زده به شخصی متعارف هم همینه خب تو حمل شایع.
- اتحاد چیه اختلاف چیه تمام شد دیگه تو حمل شایع زیدون ضارب اینجا چی میگید اتحادشو بگید اختلافشم بگید عرض شود که در حمل شایع اختلافش معلومه که در مفهومه یعنی زید معناش شخصیت خارجی ضارب نه یه معنای دیگه داره یعنی شخصی که زننده است کتک زده.
- پس مفهوماش متعدده این شد مغایرتش اتحادش در چیه اتحادش در اون ذاته یعنی زیدی که تو موضوعه تو محمولم باز تکرار شده منتها دیروز یه مثال زدم دیگه گفتم مثلاً یه باری رو می‌ذارن عقبی خودرو بعد خودرو وقتی مجوز پیدا میکنه بره یه جای دیگه بارشم میره اینجا هم ما اینطوری کردیم اومدیم بین موضوع معمولی اتحاد درست کردیم به نام زید میگیم هم تو موضوع زید هست تو معمولاً زید هست.
- تا مقابل ما قبول کرد که چون تو محمول زید است که خوب اجازه میدم که حمل بشه تا میاد هم بشه ضربشم یواشکی ضمنش حمل میکنیم یه چیز اضافه هم میکنیم در حالی که ضرب قابل حمله به زید نبودا نمی‌تونستم بگم زیدون ضربان همه این ضربا آوردمش داخل ضارب مخفیش کردن و طرف مقابل رو راضی میکنه به اینکه ضارب هم بشه به زید چطور ازش بیا زید هست اونم می‌پذیره.
- همین که پذیرفتم خب دقت پس کردید مغایرت و اتحاد اون قانون اولمون یادمون نره در هر حملی با یه مغایرت می‌خوایم یه اتحاد حالا اینجا چیه تو حمل شایع مغایر تو مفهوم واضحه که دو تا مفهوم زیدون ضارب بود اما اتحادش در چیه در اون یه جزشه که ما درستش کردیم دیگه مشکل در حمله اولیه تو حمله اولی اتحاد در چیه اختلاف در چیه باید یه اتحاده درست کنه.
- مشکل ما تو حمل اولی اینه که مفهوم موضوع و محمول یکیه چیزی که تو اصول نمیگن اینه که به تبع اتحاد مفهوم اتحاد مصداقی ما داریم اینو من جایی ندیدم گفته باشم اینجا کتاب آوردیم دیگه یعنی هرجا دو تا کلمه مفهوماش یکی بود قطعاً مصداقش یکی نمیشه مصداقش دو تا باشه می‌گفتن ان و انگور و بزرگ و حالا ترکیش دقیقاً چی هست یه عضو می‌گفتن.
- وقتی مفهومش یکیه خب مصداقشم یکیه دیگه نمیشه مثالش دوتا باشه که یه آقایی در نظر بگیرید که دو تا اسم داره هم علی اسمش هم محمد دو تا اسم داره اگه گفتید مفهومش یکیه قطعاً اثر داره رو مصداق مثالشم یکی ما نداریم یه جایی که مفهوم یکی باشه مثل دوتا باشه نه اثر می‌ذاره اتحاد مفهوم اتحاد مشکل اینجا درست میشه یعنی نکته‌ای که تو اصول نیومده وقتی ما.
- بگید ما یه موضوع ومحمول داریم مفهومش یکیه مصداقشم یکیه در حالی که می‌خواد حمل بشه احدهما علی الاخر و در هم نیاز به یک اتحاد داریم اتحادش که معلومه اتحادش خود داریم اتحاد مفهومی خیلی خب بحث تو اختلافه.
- تو حمل اولی مغایرت بین موضوع محمول به مازا یتحق جواب دوتا مغایرت ما داریم یک مغایرت اعتباری دو مغایرت اجمال و تفسیر من دو تا مثال میزارم برای حمل اولی یکیش میگید الانسان انسان این حمله اولیه که اتحاد مفهومیه مثل مصداقش متحده بله هم مفهوم هم یکیه خب.
- ما تو هم یه اتحاد می‌خوایم یه مغایرت اتحادش که معلومه مفهومیه بگید مغایرتش تو چیه میگه مغایرتش تو اعتباری اعتباراً یعنی چه توضیح میدی میگیم اون انسانی که تو موضوع قرار گرفته غیر از انسانیست که تو محمول قرار گرفته انسانی که تو موضوع قرار گرفتش انسان با شکه انسان و من احتمال انسانه انسان نباشه یه چیز دیگه باشه من خیال میکنم انسان اون وقت شما میاد به من میگه که این انسان انسانه.
- یعنی شک تو زائد بکن و ۱۰۰% بگو انسان انسان خب تو همه جا همینطور مثلاً یه چی بگم مثالی بزنیم چون چیز خاصی نیست که یه خرمایی است که من احتمال خرما اصلاً نباشه چون نوعشو یه مقدار فرق میکنه مثلاً رنگش سفتیش یه چیزایی هست برای یه مقدار خرما فرق من یه شکی دارم میگم چیه خرما شما تو جواب میگید خرما خرماست.
- پس یه فایده ای دارد بی جهت که خودشو بر خودش حمل نمی‌کنید که اون که تو موضوعه چه شکی توش هست اون که تو محموله دیگه شک نیست بلکه اون خرمای یقینیه اون خرما یقینیه حملش کن به این خرمای مشکوک میگه این خرما خرماست این انسان انسانه زید زیده کی میگه زید زیده وقتی که زید اولو شک دارید که زید خودشه یکی دیگه پس زید موضوع یه شک توشون اومده شما تو جواب من تا میگم زید آیا زید شما میگید بله خودش.
- مغایرت اعتباری ولا ذاتشو نگاه می‌کنید عبارتش عین همه زید زید حالا تو اونجا یه الف و لام داشت اون به خاطرش که موضوع باید معرفه باشه میگه الانسان انسان اینا نمیشه جز تغایر حسابش کرد باید تغری چیزی درست و حسابی بگید بگید اختلاف چیه اختلافش همینه که یک شکی تو موضوع است محمول نیست و اما قسم دوم.
- داریم حمل اولیه میگیم که اتحاد هم مفهومیست هم مصداقیه دوتا کلمه است مفهوم مصداقش یکیه اما چون حملش کردیم باید یه مغایرت توش درست کنیم مغایرت به اجمال تفصیل میگم الانسان حیوان ناطق حیوان و ناطق مفهومش همون انسانه مصداقش چی گفتیم یکیه مثالشم یکیه پس مغایرت می‌خواد اتحاد مفهومیش معلومه یه مغایرت می‌خواد مغایرت چیه.
- انسان مجمله اما حیوان ناطق مفصله اون دو کلمه اومده که جنس و فصلو جداگانه ذکر کرده است این خلاصه این بحث بعد از که این حرفا رو زدیم حالا بیان تو مشتق ما دو تا بحث مفصل الان کردیم بحث‌های خیلی مهمی هم هست که توضیح میدیم برای همین حالا یه نقطه می‌ذارم
- توضیح شما یه نفری دوتا اسم دارید به شما دو تا اسم میگن یه بار میگن امیر یه بار میگن علی مثل اینایی که محمدرضا هست اسمشون بعضیا رضا اسمشون صدا می‌زنن گاهی محمد میگن اما یه نفر ببینید دو تا کلمه ایست که مفهومش یکیه یعنی معنای محمد کیه شماست.
- معنای رضا کیه با شما معناش یکیه مصداقش چی دوباره مصداقشم یکیه وقتی مفهوم یک شد مصداقم یکی میشه اینجا که میگم مفهوم
- محمدرضا دوم اسمی میگن یه آقاییست یه نفره که هم بهش مثلاً امیر میگن هم علی میگن چون اسمشو تو شناسنامه مثلاً امیرعلی گذاشت اما تو جامعه به هر دو اسم صداش می‌زنه گاهی هم تو شناسنامه دو اسمم نیست اما یه اسم گذاشتن بعد یه اسم دیگه از اونم ما داریم تو جامعه صدا می‌زنن طرف حتی اینایی که تو کار امنیتی کار می‌کنن دیدید دو اسم هستن.
- اسم مستعار دارند و اسم اصلی داره این اسم‌ها یه معنا داره یه مصداقم داره مغایرتش به چیه به اینجا که می‌رسی گیر میفته باید بگید که مغایرت یا اعتباری است یا به اجمال تفصیل یه مقدار فرق میکنه ببینید اونجا که میگیم همان است باز شما دارید با یه تصامیم تسا نگیرید اگه با دقت بگیرید میگه معناش فرق میکنه پس اتحاد مفهومی نداره و.
- مفهومش یه کدوم دارایی احترامش یک کدوم دارای احترام نیست اعتباری واقعی کلمه سومشو دیگه نگفتید سوم میگه هم معنی باشه داخل شما میگید بنشینم بفرما این تو بگید بنشین و بنیش دزفولیا داستان محمد کوفی وقتی خدمت.
- امام زمان رسید اون داستان میگه میگه حضرت خضر به من گفت بنیش من تعجب کردم که این کیست که با اصطلاح دزفولی برمی‌گرده بینش هرچی کاشتم نمی‌شناسمش بعد فهمید که حضرت خضره و اطلاع داشتی ببین بنشین بنیش اینجا بگه دو کلمش مفهومش یکیه مصداقشم که یکیه هیچکدام نه احترام داره نه توهین داره هیچی هم توش نیست اما بنشین بفرمایید آیا من یکیه اما.
- اعتباری اعتبارش یعنی من نمی‌دونم شما اهل دزفول مثلاً هستید من میگم بنشین و می‌دونم معناشو بنیش دیگه چیه شما میگین بنی هاشم بنشینه حملش موضوع در نزد من یه ابهامی داره که محمولش که هیچ ابهام نداره میشه اعتباری که گفتیم مفهومش فرق میکنه یکیش احترام خوب حالا بیاین تو حمل.
- مشتقات ما حمل مشتق بر ذات داریم آیا تو حمل ذیل زیدون ضاربن که زاربا در حمل بر زید میکنیم آیا در حمله مشتقات بر ذات آیا ملاحظه ترکیب لازمه یا نه نسبت دادن به صاحب فصول که بله ترکیب توشه دیگه ضاربن مرکب از دو چیز است و تا حالا ما همینو گفتیم البته ما یه چیز دیگه هم گفتیم حالا حرفای گذشته رو بخوایم تکرار بکنیم.
- سه تا نظریه هست یه نظر اینه که ضاربن تاکید داره یه نظریه دوم بود که بسیطه ما هیچ کدومو قبول نداشتیم گفتیم ضارب نه بسیطش نه مرکبه بلکه ظاهرش بسیط است اما قابل انحلال به دو جزئه تو ذهنمون الان می‌دونیم تو خارج من دو تا میگم یه زیده یه عمله عمل به نام ضربه.
- این دوتا را تو همش مندک کردم ظاهرش شده زننده خب زننده دو تا چیز توشه هم شخص توشه هم زدنه نویسنده ؛ نویسنده و ظاهرش یکیه اینو نگو بسید بصیر اونه که قابل تجزیه نیست مرکبم نیست چون کاتب کو ترکیبش کن ترکیب ظاهری که نداره که اما من ایراد داشتم ایرادمم اینطوری بود گفتم همین کار در حالی که ظاهرش اینا همه فریبنده است نشونش اینه که به جمع که می‌رسه یه مرتبه ترکیب شد.
- کاتبان کاتبونه قشنگ مشخصه داری تصریح می‌کنید به واو خب واو دیگه غیر از کاتبه میشه دو جور پس تو کاتبم من نباید فریب بخورم ظاهرشو بگم بسیطه الان خیلیا گفتن بسیط استدلالم می‌کنن برای بساطتش یه عده میگن مرکبه مثل صاف و صوف نسبت دادن به ایشون نشونشم دادیم
- خب عرض شود که وقتی که ترکیب آوردید توش خب وقتی دو جز شد طبق نظر سوم چطوری حملش.
- دیگه توشم نیست میاد بیرون تو ضارب هست هو با زیدی که تو موضوع مشترکه گفتم مخاطب خودم رو من قانعش میکنم میگم ضارب با دارای دو جزئی است که یه جزش مشترکه با موضوع اجازه میده حملش بکنم میگه بله تا اجازه دادید من اون ضربم تو ضمنش اضافه میکنم و دیگه حملش میکنم و این یه چی بود واضح است که خیلی جاها میگن تو تکوینی هم هست.
- اما حالا طبق نظر صاحب فصول چی میشه وقتی ترکیب شد خب دو چیز که حمل بر یه چیز نمیشه که میگه این دوتا اعتبارن یکیست صاحب کفایه رضوان الله تعالی علیه میگن دوتایی رو نگو و اگه گفتی دوتا اصلا مضر به حملم هست لحاظ ترکیب میگن مخل بالحمل چرا میگن اگه ترکیب گفتی ترکیب ضارب باعث میشه که یه مغایرتی ایجاد بشه بین محمول و موضوع.
- مغایرتش باعث میشه که نتونی حمل بکنی مغایرتشم به چیه به جزئیات و الکلی است حرف‌های آخوندا دقت کنید مغایرت اینه جزئی کلی یعنی چه یعنی موضوع ما زیده محمول ما مرکب از زید و یه چیز دیگه اون یه چیز دیگه میشه مبدا اون وقت چطور میای محموله حملش می‌کنی نمی‌تونی ما که گفتیم میشه اشکال نداره ما حل کردیم حل کردیم.
- حالا تعجب می‌کنید از کلام آخوند که چرا این سخنو گفتم نه تعجب نکنید حالا این فرمایش ایشون می‌فرمایند پس یه بار دیگه تکرار میکنیم اگر ما ترکیب رو تو ضارب پذیرفتیم ترکیب یعنی میشه کلیت دارایی دو جز است یک کل دارای دو جزئه یه زیدش یه ضربه وقتی ترکیب شد دیگه قابل حمل بر ذات نیست چون ذات جزء اون محموله ما دو جور نمیشه حلش کنیم ما یه مثال آبگوشته اینجا زدیم گفتیم که مثلاً.
- گوشت آبگوشت برید آبگوشت دارای دو جزئه هم آبش هم گوشت بعد شما موضوعشو یه جز قرار بدید مثلاً آب تنها بگید آب آبگوشت است نمی‌تونید بگید یا اون جز دومشو بگید بگید گوشت آبگوشته این دروغه این قابل سلب هم هست می‌تونی بگی آب آبگوش نیست وقتی جز موضوع شد محمولتون مرکب شد حرف آخوندو درست در میاد این اشکال آخونده ما تو جواب چی میگیم اما حرفایی که زدیم میگیم جناب آخوند.
- اولاً اتحاد مصداقی رو ما توضیح دادیم حالا باز تکرار میکنم اتحاد در مفهوم قطعاً سرایت به اتحاد در مصداق اما عکسش نیستا اتحاد مصداقی رو شما نگو حتما اتحاد مفهومی هم هست عکسش نیست گاهی اتحاد مثالی داریم اتحاد مفهومی هم هست گاهی نیست وقتی گاهی نبود یکیش همینست که الان داریم بحث میکنیم همین حمل شایع رو مثال زدن برای اینکه وقتی تو ذهنمون بحث باشه دیگه این صحبت ها حل میشه.
- نتیجه این است وقتی مغایرت به جزئییت و کلیت بود خب اینکه اشکال نداره که محمولتون کلی باشه موضوعتون جزئی باشه قابل حمله که مشکل نداره که اتفاقاً اون محمولتون که کلیه اون جزش که مشترک با موضوعه باعث حمل میشه نه اون جز دومش بخاطر اینکه من تفکیکش میکنم یهو وحمش میکنم یه ضرب دو تا حمل میکن یه بار میگم زیدون هو یه بار میگم زیدون ضربان.
- برید اولیش قابل حمله دومیش قابل حمل نیست زیدون هو درسته اما زیدون ضربان غلطه حالا این هو و ضربان تو محمول رو من میام مرکبش میکنم این مرکب کردن همینه من شما را دعوت میکنم به مهمانی ظهر میگم بیاد منزل ما ظهر که داریم یا دست بچه ام گرفتیم اشکال نداره که چرا چون بچه حمل بر شما میشه او که مجوز داره خودتون هستید لذا اگه بچه جداگونه میومد می‌گفتن کی هستی برای چی اومدی.
- اما شما وقتی میاید اشکال نداره که میاید و دست بچه اونی که مجوز دارد یه نفره اون یکی دیگه گفته بود که اسمشو خود خدا میدونه اسمشو و یاد داستان علامه امین افتاد دیگه بحث تمام شد رضوان الله تعالی علامه امینی یک داشتن که محمد و آل محمد.
- الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعالَمين
- «اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ وَ عَجِّلْ فَرَجَهُمْ»
