درس‌خارج اصول؛ کفایة الاصول صحیح و اعم_معنی الصحة والفساد_ جلسه۲ استاد سید ابوالحسن مهدوی زیدعزّه تاریخ: سه شنبه  ۱۴۰۵/۰۴/۰۹ مدت زمان: ۲۶ دقیقه 0- @doroos_ayatollahmahdavi

https://hosein128.ir- پایگاه شخصی   

https://safarzade.blog پردایش اربعین حسینی

بسم الله الرحمن الرحیم  الحمد لالله رب العالمین

اللهم صل علی محمد وآل محمد وعجل فرجهم

اللهمَّ کُن لولیَّک الحُجةِ بنِ الحَسَنِ صَلَواتُکَ عَلَیهِ وَ عَلی ابائهِ فی هذهِ السّاعةِ، وَ فی کُلّ ساعَة وَلیّا وَ حافظاًوقائِداً وَ ناصِراًوَ دَلیلاً وَ عَیناً حَتّی تُسکِنَهُ اَرضَکَ طَوعاً وَ تُمَتّعَهُ فیها طویلا 

اللهم عجل لولیک الفرج اللهم فانصر الخامنی الکفار و الیهود و المنافقین علیهم الْكُفَّارِ وَ الْمُنَافِقِينَ‏ وَ النَّاكِثِينَ وَ الْقَاسِطِينَ وَ الْمَارِقِينَ اللهم الظالمین بالظالمین وَ اغْلُظْ عَلَيْهِم‏ اللهم وَفَّقَنَا وَ إِيَّاكُمْ لِمَا يُحِبُّ وَ يَرْضَى‏..

درس‌خارج اصول؛ کفایة الاصول

صحیح و اعم_معنی الصحة والفساد_ جلسه۲

استاد سید ابوالحسن مهدوی زیدعزّه

تاریخ: سه شنبه  ۱۴۰۵/۰۴/۰۹

مدت زمان: ۲۶ دقیقه

1. 0- @doroos_ayatollahmahdavi
2. 1- اعوذ بالله من الشیطان الرجیم بسم الله الرحمن الرحیم
3. یه بحثی که در اصول داریم خیلی مهمه مراد از صحت صحت مسماییست یا صفت فعلی اصطلاحات اذیت نکند شما رو ما ساده‌ش می‌کنیم ببینیم چی بگم خدای متعال گفته نماز بخونید امر به نماز کردید یه صحت فعلی داریم.
4. فعلی منظور از صحت فعلی صحت عمل مکلفه تا میگیم عمل مکلف شما یه کلمه جزئی هم بهش اضافه کنید عمل مکلف دیگه کلی نیست یه نماز خونده اینه از صحت فعلی میشه بعد از عمل مکلف همه اینا رو دقت بکنید تا با صحت مسمایی معلوم بشه فرقش چیه صحت فعلی اینه وقتی میگیم بالفعل هذا العمل صحیح.
5. اولا باید مکلف عمل انجام داده باشه بعد از عمل ثانیاً عمل جزئیه سال ۱۰۰ عمل باید واجد همه اجزام و شرایط باشه اینو میگن صحت فعلی که مهر بالفعل الان روش می‌زنن میگن صحیح مقابلش صحت مسمای یعنی عملی که مسما المسمی به سه اون مال قبل از عمل مکلفه یعنی خدا کرده نماز بخونیم کدوم نماز صحیح می‌داند کدوم نمازو فاسد میداند.
6. امشب قبل از عمل وقتی شد قبل از عمل می‌شد کلی نه جزئی خیلی با هم تفاوت داره کلی باید صحبت کنیم می‌گیم هرگاه عملی واجد ۲۲ جزء و شرط بود آزاد عمل تمام و صحیح و مثبت اینطوری لذا یه وقت میگیم خدای متعال مطلوبش از ما چیست جواب کلیه میگیم یه نمازی که کلی میگیم.
7. نمازی که دارای اجزا و شرایط است کاری هم به عمل مکلف نداریم که این یا اون یا اون کاری به عمل من ندارم مطلوب اشاره کاری به من و شما نداره که یه نماز خاصه میشه کلی و کلی حتماً قبل از عمله چون تا شد عمل میشه جزئی من نماز نخونده نماز ظهر هست نخوندن ها میگن خدا چی خواسته کدوم نماز صحیح کدوم فاسده اون نمازی که ظهر نخوندن میتونید شما بگید صحیح کدومه فاسد کدومه.که محقق نشده
8. لذا کلیت  باید بگیم باید تعریف کنیم دیگه هرگاه عملی که انجام میدم ظهر این بیست و جز داره صحیح بگم نداره فاسده یه صحتم داریم ولی بعد از عمل یعنی من نماز ظهرو وایمیستم میخونم تمام شد حالا که تمام شد میگم یه عمل درست بود یا فاسد بود دیگه اینجا عمل جز کلی نیست اونجا میگه ما موافقت دقت میکن همه حرفا رو زدیم حالا یه سوال ازتون بکنم.
9. صحت مسمایی با صحت فعلی کدومش بعد از امر الهیه چی خیلی فکر می‌کنید جواب بدید هر دوش بعد از عمره ببینید امر الهی حتماً باید باشه هیچکدوم که قبل که ما نداریم که امر الهی به نماز شده بعد از اینکه امر واقع شده امثال صادر شد حالا دو تا صحت ما داریم.
10. نمازو خونده بعد از عمل که رد شد تمام شد صحیح است یا فاسده اینجا دیگه جزئیه و اینجا سه حرف میشه مطابقت ماتیوبه چون متیبه هست دیگه یعنی متیو به اگه با مامور به منطبق باشد صحیح است اگه نیست خب این دو نوع صحت بعد از که دو نوع صحت گفتیم حالا میگیم تو اصول کدومشو داریم صحبت می‌کنیم فعلی جواب صحت مسمایی منظور بحث های که دیروز گفتیم تمام سطح مسمای بود.
11. تعریفی که برای صحت کردیم تمامیت ما گفتیم مطلوبیت اینا همه چیه الان فهمیدیم صحت مسمایی رو داریم نه صحت فعلی یا اینکه فقها گفتن منظور از صحت چیه مسقط آداب و قضا این قضا هم باز صحت مسماییه نه ست فعلی کاری به فعلی نداره که بگیم عمل مکلف بره تو مسجد تو خونه ببینیم چیه دخالتی رساله نداریم تو رساله همش کلیست.
12. یا متکلمین وقتی گفتیم صحت چیست گفت موافقت با شریعت با امر الهی اونم همینطور موافق با امر الهی اینا همه میشه پس صحت فعل دورشو خط بکشید ما کاری به عمل مکلف که جزئیست و می‌خواد منطبق باشه با امر الهی از بحث اصول بذاریدش بیرون خلاصه عرض شود که نکته بعدی این است که ابزار و شرایطی که ما داریم بحث می‌کنیم.
13. اعم از ارکان و غیر ارکان وقتی میگیم باید اجزای نماز باشه اعضای نماز مثلاً ۲۰ تا ۵ تاش رکن ۱۵ تاشم غیر رکن فرق نمی‌کنه که می‌گیم صحیح کدام است ۲۲ شاید باید داشته باشه ۲۰ تا ممکنه پنج تا رکن باشه که اگه یکیش نیاد صحت نداره رکن دیگه اساسی یا نه واجب است
14. اما واجب غیر رکنی.می‌دونید واجب غیرکنی یه مقدار خدا همراهی می‌کنه با ما مدارا می‌کنه دیگه نفهمیدی نسیان کردی و ترک کردی اشکال نداره رکن میگه نه ولو فراموش بکنی رکن اینجایی ستون من یادم بره ستون بزنم علم من که اثر نمی‌ذاره که من یادمم که اتفاق میاد پایین رکن کاری به علم من نداره باید باشه تا صحت حمل بیاید بتونید بگید هذا عمل و اما اگر رکن نبود ولو سهو.شلوار مال ماخذشه کاری به رکن نداره از بین رفته واجب غیر رکنی اونی که وقتی می‌دانی باید بیاری
15. خب اینا رو من احکامشون می‌دونیم الان تو اصول می‌خوایم بگیم مراد از صحت یا فساد این است که یک عملی واجد اجزا است اعم از ارکان باشه یا غیر ارکان اینجا که شیخ اعظم انصاری رضوان الله تعالی علیه شرایط بحث خارج کردن.حالا شما هم باید خیلی دقت بکنید فرمایش  کجاست چی می‌خواند بگند می‌فرماد فرق است بین اجزا و شرایط نماز مثال از تکبیر  و سلام شده از شرایط خارج عمله و شرایط بعضیش قبل عمله مثل وضو بعضیش حین عمله مثل قبله و وقت و اینا باید در این عمل وقت باشه شرط بعدش ممکنه بعد عمل باشه
16. مثل که میگه بعد از که.صبح تا مغرب روزه بود مغرب که شد باید غسل بکنه تا روزه یه روز قبلش که تمام شده افطارم کرده روزش درست باشه
17. خب یه سری شرایط متأخر داریم که کم است بیشتر شرایط یا متقدم است یا مقارمه جناب شیخ می‌فرمایند که من چهار پنج تا مطلب ایشون میگن همش یه چیزه عرض شود که
18. اولین نکته اینه میگن شرایط دخیل فی فعلیت تاثیر فعلیته بیارن.مراد از فعلیت چی بود جزئی بودن عمل مکلف گفتیم صحت بالفعل اینا رو گفتیم دیگه حالا ایشونم میگن شرایط برای فعلیت تاثیر موثره که میخوای بالفعل الان بگی این عمل اثر صحت داره میگن شاید اونجاست اما اجزا اینطور نیست اجسام میگن مرتبه مرتبه مقتضیه
19. یعنی میگه اگه میخوای نمازت.نماز باشه باید این بیست و جزء را تک تک بیاری تا سلام نماز تمام جزو راباید بیاریم ؛ این باید بیاری هنوز نیورده مال پیش از ظهره پس میشه کلی
20. نتیجه اصطلاحا میگه مقتضی می‌گیم اجزا مقتضی برای صحته اما شرط مثل وضو مقتضی نیست وقتی بزرگی نماز صحیح است بالفعل اونجا تاثیرش تاثیر بالفعله میشه جزئیات نماز که ظهر خونده شده داریم میگیم اگه بابا بزرگ بوده مهر صحت میزنیم نبود.
21. پس دیگه جز پیدا کرد یا شرط جناب شیخ می‌گندا می‌فرماند که جز مرتبش مرتبه مقتضیه من اضافه می‌کنم مقتضی قبل از عمله قبل از عمل است میشه کلی همه اینا رو بهش اضافه کن تا خوب واضح بشه چیه اما شرط مرحله فعلیته تاثیر فعلیت تاثیر میشه رفع مانع فعلی جزئی اینا رو بهش اضافه کنید کلامش بعد یه نتیجه می‌گیریم.
22. تالان رتبه شرایط یا رتبه اجزا کدوم مقدمه طبق این نظریه‌ای که ایشون گفتن رتبه اجزا میشه مقدم چون رتبه اجزا تشکیل دهنده نمازه و تشکیل دهنده هنوز ظهرم نیومده سلام یکی که اعضای نمازو براتون تعریف می‌کنه ظهرم نیومده این تازه اجزا رو داره میگه رتبه اجزا مقدمه شما باید درستش بکنید بعد بگن این اجزا با چه شرطی صحیحه.
23. بعد از که اینم قبول کردیم آخرین تیری که می‌زنند اینه میگن رتبه شرط وقتی متاخر است دخیل در مسمای صلات نیست وقتی می‌خوای اسم صلاتو بگی اسم صلات رو اجزا میاد از تکبیر تا سلام اسم رو اینا میاد و رتبه شرایط چون متاخره میره رو فعلیت فعلیت گفتیم حالا عمل مکلفه، مکلفه دیگه نماز میخونه با وضو یه نماز میخونه بی وضو.اونجاست که ما میگیم چون شرط هست نماز صحیحه اون یکی میگه چون شرط نیست نماز باطله
24. لذا وضو هیچ دخالتی در مسمای صلات نداره اون که دخالت داره اجزائه شرایط دخالت تو صحته فعلی که ایشون اسمشو گذاشتن ما چند تا ایراد اینجا به کلام شیخ داریم خیلی دقت کردین تو کلام بفهمیم اولین ایراد که به ایشون داریم ایشون فرمودن اجزا دخالت داره در.مسما این بود .
25. دیگه گفتن کلی همش ایراد ما اینه که دخالت داره هم در مسما هم در فعلیت ظهور که می‌خواد نمازخونه دخالت نداره یا داره دیگه دوتاش با همه الان پیش از ظهر میاید ابزار و ردیف می‌کنید ۲۰ تا جز حمد و سوره و رکوع و سجود میره تا این میگه چی توضیح میدیم در مقتضی مقتضی داره که.و دخالت در مسما
26. اینم بگید سوال من اینه به شرط لا - نخیر به شرط لا نیست یعنی حتما ظهر که میشه دیگه نباشه به شرط اینه دیگه نمی‌تونیم اینو بگید که ظهر که میشه دوباره بیارید پس اجزا پیش از دخالت در مقتضی داشت اما دخالت داره فعلیت تاثیر پیش از ظهر کلی بود.
27. ازظهروبعد از ظهر جزئی میشه یعنی مکلف یه نماز می‌خواند و می‌شد جزئی این اولین اشکال ماست به ایشون خب به دنبال این اشکال که میگیم اشکال دومی رو به ایشون عرض می‌کنیم ایشون فرمودند شرط دخالت داره در فعلیت تاثیر ممکنه شرط بدون مشروط محقق بشه کسی میاد وضو بگیره نماز نخونه اصلا ما یکی داشتیم میگفت من وضو هم گرفتم یادم رفت نمازم بخونم شرط اومده.
28. صحت نمازم اومد نمیشه اینو گفت که بگیم هرگاه شرط آمد اثر می‌گذارد در فعلیت تحصیل فعلیت تاثیر یعنی الان  اینو میگن فعلیت دیگه از اقتصاد در بیاد شیخ یه جوابی بتراشد برای ما یه چیزی باید بگن مثلاً بفرما که دخیل هست اما علت کامل نیست همچین چیزی باید جواب ما را بده فعلا ما به کلام ایشون ایراد داریم کلامشون ایراد داره که.میگن شرایط رتبه‌اش رتبه فعلیت تاثیر است و شرایط متاخر از اجزائه ایراد اولو گرفتیم
29. حالا ایراد دوم اصلاً شرط گاهی تاثیر در فعلیت صحت نداره شرط آورده غسل کرده وضو گرفته تیمم ممکنه نماز نخونه
30. نکته سوم وقتی بعضی شرایط مقدم است بعضی موخر بعضی مقارنه ما مثال زدیم دیگه وضو مقدمه بعد نماز.اما وقت اونم شرطه در حالی که مقارن با نماز- - یه شرط متاخر از تو عطاری پیدا کردیم شرط متأخر نداریم غسل مسافر پیدا کردیم که تو فقه هم یه مورد یا یکی دیگه هم ممکنه پیدا کنیم شرط متاخراً داریم
31. خیلی خب سوال من اینه وضع حکم وضع یعنی وقتی که خدا می‌خواد صادر کنه بگه هذا صوم مرکبات در وضع حکم چیکار میکنه شرایط رو با عمل با هم ملاحظه میکنه.اعم از شرط های مؤخر باشه یا مقارن یا مقدم برید یه فرمانده وقتی می‌خواد که یه دستوری به سرباز بده عمل انجام بده وقت تو ذهن فرمانده و سه تا چیز هست همشم با همه نگید یک اولی که بعد تو ذهنش با همه تو ذهنش اینه که این سرباز قبل از اینکه می‌خواد بره مثلاً کفششو بپوشه میشه قبلش در حین که میره اسلحه مثلا از دستش باشه نه به گردنش باشه بعد از اتمام عملاً غنایم مثلاً جمع کنید و بیارید.
32. قبل و حین و بعد اینا مال عمل مکلفه اما تو کله فرمانده چی اون وقت که می‌خواد امر بکنه اینا رو همه رو با هم ملاحظه می‌کنه به طوری که گاهی یکیش که نباشه اصلاً بهش دستور نمی‌ده نمی‌خوام بری برای چی برای اینکه تو میری کارو ناقص می‌زدی پس دقت بکنید اون وقت که میخواد امر بکنه دیگه فرمانده همه رو با هم نگاه میکنه
33. آیا این سرباز میره و.در کنار رفتن شرط متقدم و مقارن و متاخر هر سه تا شرط را انجام می‌ده یا انجام نمیده اگه هر سه تا شرط انجام می‌ده بهش امر می‌کنه مکلف وقتی می‌خواد بره یه شرطشو قبل انجام این مال عمل مکلفه که تو عمل یه شرط قبله یه شرط اینه یه شرط بعد اما تو وضع حکم قبل و بعد نداریما تو بعد چیه ملاحظات با همه ما میگیم لحاظ.
34. در لحاظ آمر شرط متقدم و مقارن ومتاخر همه با هم است مثلاً خدای متعال وقتی می‌خواد صوم مستاجر رو بگه پس اما اول نگاه می‌کنه آیا این مستاذه بعد از اذان مغرب میره غسل بکنه یا نه اگه غسل بکنه میگه روزتو من بهت امر میکنم میگم این روزه صحیحه اگه نمیره غسل بکنه میگه فاسده خب این مال عمل مکلفه که از صبح تا شب تمام میشه روزه بعد میره غسل میکنه این بعد مال عمله.
35. اما تو فرمان پروردگار چی بعد که نیست که خدای متعال عمل را باشد با هم ملاحظه می‌کنه خب وقتی گفتیم با هم ملاحظه می‌کنید اجزا هم همینه بحث ما اینه جناب شیخ فرق گذاشتن گفتن اجزا به منزله مقتضیست شرایط به منزله فعلیت تحصیله پس شرایط متأخر است نباید اینا رو لطف باشه کنار هم قرار بدیم ما تو اشکال سوممون می‌گیم اتفاقاً در لحاظ عامل که پروردگاره اجزا و شرایط با هم ملاحظه میشه
36. یه نمازی رو خدا در نظر میگیره.شرط داره همه رو با هم نگاه می‌کنید آیا این نماز مصلحت داره یا نه
37. بله هست اگه مصلحت حالا مکلفه که یه شرط زودتر انجام میده مثل وضو یه شرط در حین نماز رعایت می‌کنه مثل وقت یا طهارت یه شرط و بعد ملاحظه می‌کنید مثل اون غسل اینو مال فعلی تصریح دخالت نداره.
38. وقتی رفتیم سراغ وضع همه اینا دخالت دارد در صحت مسمایی رفتیم سر صحت مسمایی حالا صحت فعلی داریم صحت فعلی مال عمل مکلفه ما عمل مکلف هیچ دخالت نمی‌ریم تو بحث اصلاً خارج از بحث ما صحت مسمایی رو می‌خوایم العمل المسمی با سه ماهو که داره الان صبح ما ظهر هم نشده میگم نماز که ظهر خدا از شما خواسته چیه.غمل کلیه
39. عمل کلی شما الان کلیشو مطرح می‌کنه یه عملیست که مرکب از اجزا و شرایط است شرایطم می‌گید اینجا شرایط با رتبش کنار همه اینم بحث خیلی زیبایی که بالاخره تو اصول اومده اما کاملا ایراد بشه وارد
40. بحث بعدی ما سخنیست از محققه نائینی رضوان الله تعالی علیه.اجمل تقریرات را نگاه بکنید جلد عرض شود جلد ۱ صفحه ۱۶ ببینید تا ببینیم فردا توفیقی داشتیم انشالله علی عذر می‌خوام صفحه15.اللهم صل علی محمد وآل محمد وعجل فرجهم