الغدير  في الكتاب و السنة و الأدب، ج‏1، ص 551کتابخانه مهدی فاطمه سلام الله علیهما ص: : 551 گفتارى پيرامون سند حديث غدير

سایت: پایگاه شخصی -https://hosein128.ir/

نهج البلاغه فرزاد -  @nahjolbalaghehfarzad

وبلاگ - پردازاربعین  https://safarzade.blog.i

بسم الله الرحمن الرحیم 

الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعالَمين‏ - اللهم صل علی محمد وآل محمد وعجل فرجهم

اللهمَّ کُن لولیَّک الحُجةِ بنِ الحَسَنِ صَلَواتُکَ عَلَیهِ وَ عَلی ابائهِ فی هذهِ السّاعةِ، وَ فی کُلّ ساعَة وَلیّا وَ حافظاًوقائِداً وَ ناصِراً وَ دَلیلاً وَ عَیناحَتّی تُسکِنَهُ اَرضَکَ طَوعاً وَ تُمَتّعَهُ فیها طویلا

الّلهُمّ انصر الاسلام و المسلمین، وانصر جیوش المسلمین، و اخذل الکفّار والمعاندین و المنافقین، والیهود والظالمین و استغفرالله‌ لى و لکم. اللهم احفظ وانصر قائدنا الخامنه ائ اللهم انصر من نصره واخذل من خَذَلَهُ

تیر1405...دهه محرم وعاشورای حسینی ایام بزرگترین تشیغ جهانی آقای شهید خامنه ای عزیز 

0. الغدير  في الكتاب و السنة و الأدب، ج‏1، ص 551کتابخانه مهدی فاطمه سلام الله علیهما ص: : 551
1. گفتارى پيرامون سند حديث غدير
2. 17- شمس الدين الجزريّ، الشافعيّ: المتوفّى (833).17- شمس الدين جزرى شافعى (م 833)
3. روى حديث الغدير بثمانين طريقاً، و أفرد في إثبات تواتره رسالته- أسنى المطالب- المطبوعة، و قال بعد ذكر مناشدة أمير المؤمنين يوم الرحبة: حديث غدير را به هشتاد طريق روايت كرده و رساله خود را به نام اسنى المطالب كه به چاپ رسيده، تنها در اثبات تواتر حديث مزبور تأليف كرده است. نامبرده بعد از ذكر داستان مناشده امير المؤمنين در رحبه گويد:
4. هذا حديث حسن من هذا الوجه، صحيح من وجوه كثيرة تواتر عن أمير المؤمنين عليّ رضى الله عنه و هو متواترٌ- أيضاً- عن النبيّ صلّى اللّه عليه و آله وسلم  ، رواه الجمُّ الغفير عن الجمِّ الغفير، و لا عبرة بمن حاول تضعيفه ممّن لا اطِّلاع له في هذا العلم، اين حديث از اين وجه حسن است و از وجوه بسيار كه به تواتر از امير المؤمنين، رضى اللّه عنه، رسيده صحيح است. همين حديث از پيغمبر نيز متواترا رسيده كه جمع كثيرى از جمع كثيرى ديگر آن را روايت كرده‏اند و گفتار كسى كه بدون اطلاع از علم حديث
5. فقد ورد مرفوعاً عن أبي بكر الصدّيق، و عمر بن الخطّاب، و طلحة بن عبيد اللَّه، و الزبير بن العوّام، و سعد بن أبي وقّاص، و عبد الرحمن بن عوف، و العبّاس بن عبد المطّلب، خواسته اين حديث را ضعيف قلمداد كند، قابل اعتنا و حائز اعتبار نيست، چه حديث مزبور از ابو بكر صدّيق، عمر بن خطاب، طلحة بن عبيد اللّه، زبير بن عوام، سعد بن ابى وقاص، عبد الرحمن بن عوف، عباس بن عبد المطلب،
6. و زيد بن أرقم، و البراء ابن عازب، و بريدة بن الحصيب، و أبي هريرة، و أبي سعيد الخُدري، و جابر بن عبد اللَّه، و عبد اللَّه بن عبّاس، و حُبشي بن جنادة، و عبد اللَّه بن مسعود، و عمران بن حصين، و عبد اللَّه بن عمر، و عمّار بن ياسر، و أبي ذرّ الغِفاري، و سلمان الفارسي، و أسعد بن زرارة، و خُزيمة بن ثابت، زيد بن ارقم، براء بن عازب، بريدة بن حصيب، ابو هريره، ابو سعيد خدرى، جابر بن عبد اللّه، عبد اللّه بن عباس، حبشى بن جناده، عبد اللّه بن مسعود، عمران بن حصين، عبد اللّه بن عمر، عمار بن ياسر، ابوذر غفارى، سلمان فارسى، اسعد بن زراره، خزيمة بن ثابت،
7. و أبي أيّوب الأنصاري، و سهل بن حنيف، و حذيفة بن اليمان، و سمرةَ بن جُنْدب، و زيد بن ثابت، و أنس بن مالك، و غيرهم من الصحابة- رضوان اللَّه عليهم- و صحّ عن جماعة منهم ممّن يحصل القطع بخبرهم. ابو ايوب انصارى، سهل بن حنيف، حذيفة بن يمان، سمرة بن جندب، زيد بن ثابت، انس بن مالك و جز آنان از صحابه، رضوان اللّه عليهم، به طور مرفوع روايت شده است و از گروهى از آنها كه قطع به خبر آنها
8. و ثبت- أيضاً- أنَّ هذا القول كان منه صلّى اللّه عليه و آله وسلم   يوم غدير خُمّ، كما أخبرنا شيخنا أبو...الغدير في الكتاب و السنة و الأدب، ج‏1، ص: 551- و ثبت- أيضا- أنّ‏ هذا القول‏ كان‏ منه‏ صلّى اللّه عليه و آله و سلّم يوم غدير خمّ، كما أخبرنا شيخنا
9. أبو عمر محمد بن أحمد بن قدامة المقدسي قراءة عليه، أخبرنا الإمام فخر الدين عليّ‏- ابن أحمد المقدسي‏. ثمّ ذكر حديث المناشدة بعدّة طرق.حاصل است، صحّت آن به ثبوت رسيده و نيز مسلّم شده است كه اين گفتار از رسول خدا در روز عيد غدير خم صادر گرديده، چنانكه استاد ما ابو عمر، محمّد بن احمد بن قدامه مقدسى از طريق قرائت بر او به ما خبر داد از امام فخر الدين على بن احمدمقدّسى. آنگاه حديث مناشده را به طرق متعدد ذكر نموده است.
10. 18- الغدير في الكتاب و السنة و الأدب، ج‏1، ص: 552رواه في تهذيب التهذيب‏ في مواضع بعدّة طرق منها (7/ 337)، و قال (ص 339): قلت: لم يجاوز المؤلّف- أبو الحجّاج المزّي: المتوفّى (742)-
11. ما ذكر ابن عبد البرّ و فيه مقنع، ولكنّه ذكر حديث الموالاة عن نفر سمّاهم فقط، و قد جمعه ابن جرير الطبري في مؤلّف فيه أضعاف از آنچه كه ابن عبد البرّ ذكر نموده، تجاوز نكرده است و به همين مقدار هم مى‏توان قناعت كرد، ليكن حديث موالات را از عده‏اى ذكر كرده كه فقط نامشان را برده است و ابن جرير طبرى در تأليفى چندين برابر آنها را كه مذكور افتاد، گرد آورده است
12. من ذكر، و صحّحه واعتنى بجمع طرقه أبو العبّاس بن عقدة، فأخرجه من حديث سبعين صحابيّا أو أكثر.... و ابو العباس، ابن عقده صحّت حديث را تأييد كرده و گردآورى طرق آن را مورد توجه و اعتنا قرار داده و از هفتاد صحابى يا بيشتر حديث مزبور را با دقت در اسناد روايت كرده است.
13. و قال في فتح الباري‏ (7/ 61): و أوعب من جمع مناقبه- يعني عليّا- من الأحاديث الجياد النسائي في كتاب الخصائص، همو گويد: كسى كه بيشتر از همه مناقب حضرت على را از ميان احاديث نيكو به طور مستوفى گرد آورده، نسائى است كه در كتاب خصائص وى مى‏توان تمامى آنها را از نظر گذراند
14. و أمّا حديث: «من كنت مولاه فعليّ مولاه» فقد أخرجه الترمذي و النسائي، و هو كثير الطرق جدّا، و قد استوعبها ابن عقدة في كتاب مفرد، و كثير من أسانيدها صحاح و حسان.اما حديث من كنت مولاه، فعلىّ مولاه را ترمذى و نسائى با بررسى در اسناد آن كه جدّا داراى طرق زيادى است، روايت كرده‏اند و ابن عقده آنها را نيز در كتاب جداگانه‏اى فراهم آورده كه بسيارى از اسنادهاى آن صحيح و حسن است.
15. و قد روينا عن الإمام أحمد قال: ما بلغنا عن أحد من الصحابة ما بلغنا عن عليّ بن أبي طالبالغدير في الكتاب و السنة و الأدب، ج‏1، ص: 553 همچنين از امام احمد روايت شده كه گفت: آنچه از فضايل و مناقب على بن ابى طالب به ما رسيده، همانند آن از هيچ‏يك از صحابه نرسيده است.
16. . قال في إبطال الباطل الذي ردّ به على نهج الحقّ: و أمّا ما روي من أنّ رسول اللّه صلّى اللّه عليه و آله و سلّم ذكره يوم غدير خمّ/ حين أخذ بيد عليّ و قال: «أ لست أولى ...؟» او در رد باطلی که با آن به راه حق پاسخ داده بود، گفت: اما آنچه روایت شده که رسول خدا صلی الله علیه و آله در روز غدیر خم، هنگامی که دست علی را گرفت و فرمود: «آیا من سزاوارتر نیستم؟»
17. 19- أبو الخير الشيرازيّ، الشافعيّ: المترجم (ص 132). فقد ثبت هذا في الصحاح، و قد ذكرنا سرّه في ترجمة كتاب كشف الغمّة في معرفة الأئمّة. 19- ابو الخير شيرازى شافعى در كتاب ابطال الباطل كه در ردّ بر نهج الحق نوشته، چنين گويد: امّا آنچه از رسول خدا روايت شده مبنى بر اينكه در روز غدير خم ذكرى از على به ميان آورد و دست او را گرفت و فرمود: آيا من به شما از خودتان سزاوارتر نيستم؟ در صحاح ثبت شده و به تحقيق پيوسته است و ما سرّ آن را در ترجمه كتاب كشف الغمّة فى معرفة الائمّة بيان كرده‏ايم.
18. 20- وقد أكد الحافظ جلال الدين السيوطي الشافعي (توفي عام 911) الطبيعة المتواترة لهذا الحديث، وكما سيتبين، فقد روى عدد من علماء الحديث من بعده هذا القول ونقلوه عنه20- حافظ جلال الدين سيوطى شافعى (م 911) به متواتر بودن اين حديث تصريح كرده و چنانكه خواهد آمد، عدّه‏اى از علماى حديث بعد از او اين سخن را از او حكايت‏ و نقل نموده‏اند.
19. 21- الحافظ جلال الدين السيوطيّ، الشافعيّ: المتوفّى (911). ابن أحمد المقدسي‏. ثمّ ذكر حديث المناشدة بعدّة طرق.قال: إنّه حديث متواتر، و حكاه عنه غير واحد ممّن تأخّر عنه كما يأتي. 21- حافظ ابو العباس، شهاب الدين قسطلانى (م 923) گويد: اما درباره حديث من كنت مولاه، فعلىّ مولاه به روايت ترمذى و نسائى، شافعى گويد: مراد از اين ولاء، ولاء اسلام است، مانند آيه‏ ذلِكَ بِأَنَّ اللَّهَ مَوْلَى الَّذِينَ آمَنُوا وَ أَنَّ الْكافِرِينَ لا مَوْلى‏ لَهُمْ‏، و اين سخن عمر: اصبحت مولى كل مؤمن، يعنى تو ولىّ هرمؤمن گشتى. طرق اين حديث خيلى زياد است و همه را ابن عقده در كتاب جداگانه‏اى جمع كرده است و بسيارى از اسانيد آنها صحيح و حسن مى‏باشد.
20. 22- الحافظ أبو العبّاس شهاب الدين القسطلانيّ: المتوفّى (923). 22- حافظ شهاب الدين، ابن حجر هيثمى مكى (م 974)
21. قال في المواهب اللدنيّة (7/ 13): و أمّا حديث الترمذي و النسائي: «من كنت مولاه فعليّ مولاه» فقال الشافعيّ: يريد بذلك ولاء الإسلام، كقوله تعالى: ذلِكَ بِأَنَّ اللَّهَ مَوْلَى الَّذِينَ آمَنُوا وَ أَنَّ الْكافِرِينَ لا مَوْلى‏ لَهُمْ‏، و قول عمر: أصبحت مولى كلّ مؤمن؛ أي وليّ كلّ مؤمن، و طرق هذا الحديث كثيرة جدّا استوعبها ابن عقدة في كتاب مفرد له، و كثير من أسانيدها صحاح و حسان.— - در المواهب اللدونیة (۷/۱۳) گفته است: اما حدیث ترمذی و نسائی: «هر که من مولای او هستم، پس علی مولای اوست.» شافعی گفته است: منظور ایشان از آن، بیعت اسلام است، مانند قول خداوند متعال: «ذلِکَ بِأَنَّ اللّهَ مَوْلَى الَّذِینَ آمَنُوا وَ لاَ کَافِرُونَ لَهُ مَوْلَى» و قول عمر: «أَتَوْمُ مَوْلَى کُلِّ مُؤْمِنٍ» یعنی سرپرست هر مؤمنی هستم. اسناد این حدیث بسیار زیاد است که ابن عقده آن را در کتاب جداگانه‌ای از خود آورده است و بسیاری از اسناد آن صحیح و حسن هستند
22. وفي معرض رده على شك معارضي حديث غدير، يقول: إن الإجابة على هذا الشك، وهو أقوى شكهم، تتطلب مقدمة، وهذه المقدمة هي شرح الحديث وأصله.والتفسير هو أن الحديث المذكور صحيح لا شك فيه، فقد رواه جمع من علماء الحديث، كالترمذي والنسائي وأحمد، مع تدقيق شديد في أسانيده، در ردّ شبهه مخالفان حديث غدير گويد: جواب اين شبهه كه قوى‏ترين شبهات آنهاست، محتاج به مقدمه‏اى است و اين مقدمه بيان حديث و خاستگاه آن است. بيان آن اين است كه حديث مزبور، حديثى صحيح است و شكّى در آن نيست، چه جماعتى از علماى حديث، مانند ترمذى و نسائى و احمد با بررسى و دقت در اسناد، آن را روايت كرده‏اند
23. ورواياته كثيرة، ولذلك رواه ستة عشر صحابيًا، وفي رواية عن أحمد ذُكر أن ثلاثين صحابيًا سمعوا هذا الحديث من النبي، وفي خلافة عليّ، حين كان يُجادل معه، شهدوا بمعناه فيه، وكثير من أسانيده صحيحة ودقيقة. ومن أخطأ في صحة هذا الحديث فلا يُعتدّ به. كذلك، و طرق آن خيلى زياد است، و از اينجاست كه شانزده نفر از صحابه آن را روايت نموده‏اند و در روايتى از احمد مذكور است كه اين حديث را سى نفر از صحابه از پيغمبر شنيده‏اند و در زمان خلافت على هنگامى كه با او معارضه و منازعه شد، به مدلول آن درباره او شهادت دادند و بسيارى از اسنادهاى آن صحيح و حسن است، و هركه در صحّت اين حديث قدح روا داشته، نبايد مورد توجه باشد
24. فإن من أدلى بتصريح يدحض ذلك الحديث على أساس أن عليًا كان في اليمن في ذلك الوقت لا يستحق الاهتمام والنظر، إذ ثبت عودته من اليمن وأداؤه فريضة الحج مع النبي، وقول بعض المعترضين بأن إضافة عبارة "اللهم ما من أحد أنا معك" غير صحيح.إنها ملفقة تماماً ومرفوضة، لأن هذا الجزء من كلام النبي قد تم سرده من خلال مصادر اعتبر معظمها صحيحاً عند الذهبيين و همچنين هركه در ردّ آن حديث سخن ايراد كرده به استناد اينكه در آن هنگام على در يمن بوده، در خور توجه و قابل اعتناء نيست، چه بازگشت آن جناب از يمن و درك حجّ با پيغمبر به ثبوت رسيده است و سخن بعضى از معترضان در اينكه زيادتى جمله اللهم وال من والاه ... تا آخر ساختگى است، مردود است، زيرا اين بخش از سخنان پيغمبر از طرقى روايت شده كه بيشتر آن طرق را ذهبى صحيح دانسته است.
25. ثم يناقش المذكور آنفاً رفض هذه القصة في مكان ما ورفض تكرارها في مكان آخردنبال کن نامبرده سپس در خصوص ردّ بر اين داستان در مقامى و ردّ بر تواتر آن در مقام ديگر
26. 23- الحافظ شهاب الدين بن حجر الهيتميّ، المكّيّ: المتوفّى (974). 23- - الحافظ شهاب الدین بن حجر الحیتمی، المکی: متوفی (974)
27. قال في الصواعق المحرقة (ص 25) عند ردّ استدلال الشيعة بحديث الغدير: او در کتاب الصواعق المحرقه (صفحه ۲۵) در رد استدلال شیعیان بر اساس حدیث غدیر می‌گوید:
28. الغدير ونزول الآية: "اسألوا". في هذه القصة، قيل: إن جوهر هذا الحديث، باستثناء قصة الحارث، قد رُوي مرارًا عن أمير المؤمنين، وقصة الحارث قد رُويت أيضًا مرارًا عن النبي صلى الله عليه وسلم.غدير و نزول آيه‏ سَأَلَ سائِلٌ ... در اين داستان گويد: اصل اين حديث جز داستان حارث متواترا از أمير المؤمنين رسيده و داستان حارث نيز به تواتر از پيغمبر روايت شده است.
29. وقد روى هذه القصة عدد كبير من الصحابة، منهم ابن عباس، ثم أقوال ابن عباس وحذيفة بن أسيد الغفاري، ورُوي أيضًا حديث الركبان داستان مزبور را جمع كثيرى از صحابه روايت كرده‏اند كه ابن عباس از جمله آنهاست، سپس لفظ ابن عباس و حذيفة بن اسيد غفارى و حديث ركبان نيز روايت شده است.
30. و جواب هذه الشبهة التي هي أقوى شبههم يحتاج إلى مقدّمة، و هي بيان الحديث و مخرجه. پاسخ به این شبهه که قوی ترین شبهه آنهاست، نیاز به مقدمه ای دارد که عبارت است از توضیح حدیث و منبع آن
31. و بيانه: أنّه حديث صحيح لا مرية فيه، و قد أخرجه جماعة كالترمذي و النسائي و أحمد، فطرقه كثيرة جدّا، و من ثمّ رواه ستة عشر صحابيّا، و في رواية لأحمد أنّه سمعه من النبيّ صلّى اللّه عليه و آله و سلّم ثلاثون صحابيّا، و شهدوا به لعليّ لمّا نوزع أيّام خلافته، توضیح آن این است که این حدیث، حدیثی صحیح و بدون هیچ شکی است و گروهی از علما مانند ترمذی، نسائی و احمد آن را روایت کرده‌اند. اسناد آن بسیار زیاد است و شانزده صحابی آن را روایت کرده‌اند. در روایتی از احمد آمده است که سی صحابی آن را از پیامبر (صلی الله علیه و آله و سلم) شنیده‌اند و هنگامی که در دوران خلافتش مورد اعتراض قرار گرفت، به نفع علی شهادت دادند، همانطور که ذکر شده
32.  كما مرّ و سيأتي، و كثير من أسانيدها صحاح و حسان، و لا التفات لمن قدح في صحّته، و لا لمن ردّه بأنّ عليّا كان باليمن لثبوت رجوعه منها و إدراكه الحجّ مع النبيّ صلّى اللّه عليه و آله و سلّم. و قول بعضهم: إنّ زيادة «أللّهمّ وال من والاه ...» إلى آخره، موضوعة، مردود، فقد ورد ذلك من طرق صحّح الذهبيّ كثيرا منها. و دوباره ذکر خواهد شد. بسیاری از اسناد آن صحیح و خوب است. نباید به کسانی که صحت آن را زیر سوال می‌برند و همچنین به کسانی که آن را به دلیل حضور علی در یمن رد می‌کنند، توجه کرد، زیرا ثابت شده است که او از آنجا بازگشته و با پیامبر (صلی الله علیه و آله و سلم) حج را به جا آورده است. ادعای برخی مبنی بر ساختگی بودن اضافه کردن «اللهم احب من احب او» و غیره، رد می‌شود، زیرا از طریق اسنادی روایت شده است که بسیاری از آنها توسط ذهبی تأیید شده است
33. الغدير في الكتاب و السنة و الأدب، ج‏1، ص: 554ثمّ تكلّم في مقام الردّ عليه في تواتره تارة، و في مفاده أخرى، فقال: و لفظه عند الطبراني و غيره بسند صحيح أنّه صلّى اللّه عليه و آله و سلّم خطب بغدير خمّ تحت شجرات، فقال: «أيّها الناس إنّه قد نبّأني اللطيف الخبير ...» إلى آخر ما مرّ (ص 26 و 27). سپس در پاسخ به آن، از نظر سند، در یک زمان و از نظر معنای آن در زمان دیگر، سخن گفت و گفت: و لفظ آن نزد طبرانی و دیگران با سند صحیح است که او، درود خدا بر او و خاندانش باد، در غدیر خم زیر درختان خطبه‌ای ایراد کرد و گفت: «ای مردم، دانای آگاه به من خبر داد.» تا پایان آنچه ذکر شد (صفحات ۲۶ و ۲۷)
34. و قال في (ص 73) في عدّ مناقب أمير المؤمنين عليه السّلام: در صفحه ۷۳، در برشمردن فضائل امیرالمؤمنین علیه السلام فرموده است:
35. الحديث الرابع: قال صلّى اللّه عليه و آله و سلّم يوم غدير خمّ: «من كنت مولاه فعليّ مولاه، أللّهمّ وال من والاه، و عاد من/ عاداه». الحديث، و قد مرّ في حادي عشر الشبه، و أنّه رواه عن النبيّ صلّى اللّه عليه و آله و سلّم ثلاثون صحابيّا، و أنّ كثيرا من طرقه صحيح أو حسن، و مرّ الكلام ثمّ على معناه مستوفى‏. حدیث چهارم: پیامبر (صلی الله علیه و آله و سلم) در روز غدیر خم فرمودند: «هر که من مولای او هستم، پس علی مولای اوست. خدایا هر که او را دوست دارد، دوست بدار و هر که او را دشمن دارد، دشمن بدار.» این حدیث در باب یازدهم ذکر شد و سی نفر از صحابه آن را از پیامبر (صلی الله علیه و آله و سلم) روایت کرده‌اند و بسیاری از اسناد آن صحیح یا حسن است. سپس بحث معنای آن به طور کامل ارائه شد
36. و قال في شرح همزيّة البوصيري‏ (ص 221) في شرح قوله:..... و عليّ صنو النبيّ و من‏..... دين فؤادي وداده و الولاء و در شرح حمزیه بوصیری (صفحه ۲۲۱) در توضیح سخنش می‌گوید: و علی برادر پیامبر و از [اهل بیت] اوست. دین دل من، محبت و دوستی اوست
37. أي مناصرته و الذبّ عنه و الردّ على من نازع في خلافته، و لم يبال بوقوع الإجماع عليها و على من خرجوا عليه، و نازعوه الأمر، ورموه بما هو بري‏ء منه، و ذلك عملا بما صحّ عنه صلّى اللّه عليه و آله و سلّم و هو: «أللّهمّ وال من والاه، و عاد من عاداه، إنّ عليّا منّي و أنا منه، و هو وليّ كلّ مؤمن بعدي»، یعنی: حمایت از او، دفاع از او، و پاسخ به کسانی که در خلافتش مناقشه کردند و به اجماع بر آن اهمیت ندادند، و کسانی که بر ضد او شورش کردند، با او در این امر اختلاف ورزیدند و او را به چیزی که از آن مبرا است متهم کردند، و این با آنچه به طور صحیح از او، که درود خدا بر او و خاندانش باد، روایت شده است، مطابقت دارد، که: «خداوندا، کسانی را که او را دوست دارند دوست بدار، و کسانی را که او را دشمن دارند دشمن بدار. همانا علی از من است و من از او هستم، و او سرپرست هر مؤمنی پس از من است.»
38. و لتأكيد الذبّ عنه لكثرة أعدائه من بني أميّة و الخوارج الذين بالغوا في سبّه و تنقيصه مدّة ألف شهر على المنابر، خصّه الناظم بذلك، و برای تأکید بر دفاع از او به دلیل کثرت دشمنانش از بنی امیه و خوارج که در توهین و تحقیر او به مدت هزار ماه بر منابر افراط کردند، شاعر او را به همین دلیل خاص معرفی کرد
39. و لهذا اشتغل جهابذة الحفّاظ ببثّ فضائله رضي اللّه عنه نصحا للأمّة و نصرة للحقّ، و من ثمّ قال أحمد: ما جاء لأحد من الفضائل ما جاء لعليّ. به همین دلیل، حافظان بزرگ حدیث برای نشر فضایل او، رضی الله عنه، به عنوان نصیحتی برای امت و حمایت از حق، تلاش کردند. از این رو، احمد گفت: هیچ کس به اندازه علی فضیلت نیافته است الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعالَمين‏ - اللهم صل علی محمد وآل محمد وعجل فرجهم