https://hosein128.ir- پایگاه شخصی 
https://safarzade.blog پردازش اربعین حسینی
بسم الله الرحمن الرحیم الحمد لالله رب العالمین
اللهم صل علی محمد وآل محمد وعجل فرجهم
اللهمَّ کُن لولیَّک الحُجةِ بنِ الحَسَنِ صَلَواتُکَ عَلَیهِ وَ عَلی ابائهِ فی هذهِ السّاعةِ، وَ فی کُلّ ساعَة وَلیّا وَ حافظاًوقائِداً وَ ناصِراًوَ دَلیلاً وَ عَیناً حَتّی تُسکِنَهُ اَرضَکَ طَوعاً وَ تُمَتّعَهُ فیها طویلا
اللهم عجل لولیک الفرج اللهم فانصر الخامنی الکفار و الیهود و المنافقین علیهم الْكُفَّارِ وَ الْمُنَافِقِينَ وَ النَّاكِثِينَ وَ الْقَاسِطِينَ وَ الْمَارِقِينَ اللهم الظالمین بالظالمین وَ اغْلُظْ عَلَيْهِم اللهم وَفَّقَنَا وَ إِيَّاكُمْ لِمَا يُحِبُّ وَ يَرْضَى..
درسخارج اصول؛ کفایة الاصول
وضع مرکب نسبت به مفردات آن
استاد سید ابوالحسن مهدوی زیدعزّه
- تاریخ: سهشنبه ۱۴۰۵/۰۳/۰۵
- اعوذ بالله من الشیطان الرجیم بسم الله الرحمن الرحیم
- بحث امروزمون پیرامون یک نکته اصولی و اون این است که آیا مرکب وضع جداگانهای داره غیر از مفرداتش یا نه و صاحب کفایه میفرمان نه توضیحشو توجه بکنیم تو توضیحش مطالب خیلی زیادی به دست میاد یک جملهای که مرکبه حالا چه جمله اسمیه چه فعلیه.سید القائمان یا میگیم ضربه عمران بکراً این جمله یک مرکب دو تا چند تا مفرد داره مثلاً زیدان قائمان دو تا مفرد داره مسلم مفردات نیاز به وضع داره وضع م که میگیم اعم از وضع شخصی و نوعیه خب وقتی گفتیم وضع نوعی یعنی چه بازش میکنیم میشه که مثلا وضع هیئت هیئت فاعلی یا اعراب.
- مثلاً زیدون بگم یا زیدان بگم یا زیدن بگم یعنی خود اعراب وضع شده منتها وضعش نوعی شخصی نیست یا نسبت به فاعل و مفعول دادن خب میتونید نسبت گاهی با تقدیم جارمجروره اینم باز وضع نوعی شده که مفید حصره یعنی کاری به جرم خاصی نداره
- هر چهار مجروری که جلو میفته مفید حصره و یا.ضمیر فصل هم تاکید توشه هم انحصار ما قد و مابعدشه هم اعلان اینکه ما بدش خبره خیلی فواید تو ضمیر فصل گفته شده همه اینا وضع نوعیه سوال ما اینه بعد از که الفاظ تک تک این مفردات زید قائمان وضع شخصی هم شد آیا مجموع زیدون قائمان.یه بار دیگه هم واضح اومده وصل کرده یا نه
- صاحب کفایه میفرمان نه دو تا دلیلم اقامه میکنند دلیل اولشون اینه که میگن مفردات این مرکب وقتی که وضع شد با همون نکتهای که گفتیم مفردات فقط مفردات وضع شخصی شو نمیگیم هم وضع شخصی هم وضع نوعی وقتی مفردات وضع شد مقصود ما رو کفایت میکنه
- یعنی گوینده میتونه منتقل کنه.ماف ضمیر خودشو به مخاطب و نیاز دیگه ندارد به اینکه واضح بیاد کل زیدان قائم رو کل مرکب رو یه بار دیگه وضع بکنه
- دلیل دومشون اینه که اگر واضح وضع دومی بکنه پس جمله زیدون قائمان دو بار باید معنا بده یه بار معنا بده به خاطر مفرداتش که وصل شده یه بار معنا بده به خاطر اینکه کل مرکبش هم جداگانه واضح وضع کرده در حالی که چنین نیست.
- هر جملهای یه بار بیشتر معنا نداره این خلاصه فرمایش صاحب کفایه است و البته در آخر ایشون میفرمان من احتمال میدم که نزاع لفظی باشه چرا نزاع لفظی یعنی ماهوی نزاع ندارند این آقا میگه نه اون آقا میگه بله بعد که میگیم شما کجا رو میگین نه یه چیز دیگه رو داره میگه اون که میگه بله دیگه رو داره میگه پس نزاع حقیقی نیست لفظ ظن با هم نزاع دارند که میگه بله.
- اینجا آخوند میگن رضوان الله تعالی علیه که لعل نزاع لفظی باشه کسانی که میگن مرکب نمیخواد وضع جداگانه مثل خود آخوند منظورشون اینه که زیدون قائمان بعد ازاین که مفرداتش وضع شخصی نوعی شد اونو داره میگه که یه وضع دومی بخواد بشه اونو گفته نه نمیشه اونایی که میگویند میشود و نیاز به وضع هست گفتن نیاز داره
- میخواد اونا.غیر از وضع شخصی اون وضع های نوعی رو دارن میگن یعنی نسبت فعل به فاعلو دارن میگن که میدونید نسبت فعل به فاعل اگر جمله اسمیه باشه مفیده استمرار زمانیه اما اگه جمله فعلیه باشه نه استمرار زمان توش نداره یا ماضی است یا مضارع است یا امره
- من یادم اومد این جمله رو در قرآن کریم که میگه وقتی ملائکه آمدن پیش حضرت ابراهیم علیه السلام.اونا گفتن قالو سلاما قال سلام این یک شاه سلامت میگه یک شاه تو جواب میگه سلام آیه قرآن خیلی مختصره
- فرقش چیه فرقش اینه که جوابی که حضرت ابراهیم علیه السلام داده به شکل سلام جمله اسمیه است و جمله اسمیه آکده نشون میده بیشتر جواب داده اما تو عبارت قرآن که فصاحت و بلاغت داره یک کلمه بیشتر نیست
- سلام عرض بکنم کسانی که میگویند ما نیاز به. این داریم که حتما بعد از وضع مفردات وضع مرکبم باشه یه چیز دیگه رو دارن میگن و اون انتصاب فعل به فاعلو یا مثلاً تقدیم اینا رو دارن میگن نیاز داره
- لذا میشه نزاع لفظی خب ما در توضیح فرمایش آخوند چهار تا مطلب رو بیان میکنیم مطلب اول مراد از وضع مرکب به ما هو مرکبون چیه این است که بعد از اینکه یک مرکبی اجزای او.چه ماده و چه هیئتش وضع شد حالا بخواد کل مرکبم جداگانه وضع بشه مراد از وزن مرکب اینه دیگه نگیم نزاع لفظیه اگه اینو گفتیم حالا کسانی که معتقدند که وضع میخواد بیان اینو بگن ؛
- بگن وضع جداگانه میخوام از کجا گفته واضغ همچین چیزی که خب نگفته و اما مراد از وضع ماده و هیئت چیه اینا راما قبلا بیان کردیم که مثلاً قائم نیازیه قیام داره یه. نیاز وزن فاعلی داره هیئت قائمیش میشه وضع نوعی و اما مصدرش میشه وضع شخصی
- خلاصه تو اینکه ما هم وضع شخصی میخواهیم هم وضع نوعی میخواهیم لا کلام فی اینا نباید تو این دیگه نزاع بکنیم
- لذا قطعاً نیاز به وضع داریم واضحاً دخالت کرده وضع کرده آنچه که موضع نزاع اسم میخویم بگیم نیاز هست یا نیست.مجموعه مرکب به مرکب من الاجزا آیا دوباره نیاز به وزن دارد یا نداره
- نکته دوم وضع مرکب به ماده و مرکبان اصلاً لغوه چرا چون نیاز باعث شده که ما یه لفظی رو بیایم مقابل یه معنا قرار بدیم مثلاً دستگاهی که ساخته نشده دارویی که ساخته نشده هیچ وقت نمیاد اسم براش بگذارند خیابانی که الان شهرداری نکشیده باز نکرده اسم نداره همیشه یه معنایی درست میشه بعد لفظی رو میان براش وضع میکنه
- اینجا هم همینطوره اینجا ما اومدیم مرکب رو اجزایشو نگاه میکنیم میبینیم اعضاشو بازه اومده وصل کرده هم وضع شخصی که موادش باشه و هم وضع نوعی که هیئت و نمیدونم ضمائر و تقدیم جار مجرور این خصوصیاتی که تو علم فصاحت و بلاغت ملاحظه میکنیم بعد از اینکه اینها رو واضح وضع کرد.
- آیانیازی به این نداریم که برای مجموعه زیدون قائمان یک وضع جداگانهای بشود این لغوه چون نیازی نداریم و خود اون وضع مفردات به وضع شخصی و نوعی کفایت میکند برای انجام تمام مقصود ما نسبت به مخاطبین اینم نکته دوم نکته سوم بعضی گفتن ما مجاز در مفرد داریم و مجاز در مرکب خوب دقت کنید این اصطلاح غیر از اصطلاح مشهور که.
- مجاز در کلمه داریم و مجاز در اسناد اونو ما داریم اما اینو الان نداریم اینو میخوایم رد کنیم پس بین اینا فرق است مجاز در کلمه اینه که من میگم رایت اسدن بعد یه یرمی میگم اسد و میارم تو معنای جدید میشه مجاز در کلمه مجاز در اسناد یعنی اسناد فعل به فاعل اسناد میدن میگن جرا المیزا جرارا نسبت میدم به میزاب در حالی که فاعلش میزاب نیست فاعلش ماء چرت ماء فی المیزاب نه.
- اون بحث را رها کنید ما الان تکرار کردم تا فرقش با بحث امروزمان معلوم بشه بعد اومدن گفتن مجاز علی قسمین مجاز مفرد و مجاز فی المرکب آیا اینا داریم یا نه امروز میخوایم بگیم نه صحیح نیست چرا به خاطر اینکه ما وضع تو مفرد داریم وقتی وضع مفرد داریم مجازش هم میشه درست بکنیم بگیم خارج از مزلت میشه مجاز اما مجاز در مرکب یعنی چه مجاز در مرکب وقتی معنا داره.که واضح آمده باشد خود مرکب را مجموعه زیدان قائمانو برای یه معنایی وضع کرده باشه
- بعد من گوینده بیام خارج از اون معنای موضوع له استعمال کنم میشد مجاز تو بحث امروز ما گفتیم وضع جداگانه برای مرکب نداریم وقتی مجاز نداریم فرع این مسئله اینه که معنای حقیقی و مجازی برای مرکب نمیتونیم تصور کنیم یه معنا بیشتر ندارم معناش همون معنای مفرد داشته منتها مفرد که میگن باز نگید فقط وضع شخصی.اعم از وجه شخصی و وضع نوعی اینم نکته نکته سوم
- نکته چهارم اون بخشی که آخونده بحث آخر گفتن گفتن شاید نزاع لفظی باشه بله احتمال وجود داره یعنی کسانی که میگویند مرکب وضع نشده کل مرکب رو دارن میگن کل زیدان قائمان میگن وضع جداگانه نشده اونایی که میگن وضع شده است مرکب میگن غیر از اینکه زید جداگانه وضع شده.
- یه بار دیگه هم بهت وصل شد که این زید فاعل است یا مفعوله مقدم است یا مؤخر جمله اسمی است یا جمله فعلیه و غیرها یه چیز دیگه رو دارن میگن متاسفانه این بحثها گاهی اتفاق میافته و تو بحثهای علمی خیلی زشته که یه عالمی هنوز بحثو نفهمیده داره توش نظر میده و اثباتاً یا نفی میگه این درست نیست یا درست است
- و همین بحث شده که نظام شده لفظی و این مشکل از ناحیه کسانیه که نمیتونن درست مقصد خودشون را واضح بیان بکنند.
- حالا یا مثل خود کفایه که تعمد دارند که مختصر حرف بزنم بعضیا نمیتونن اصلاً استعدادشو ندارن که بتونن واضح حرف بزنند چون واضح حرف زدن خودش یه نوع هنره
- حالا در بحث امروز ما هم این مشکل پیدا شده پس کسانی که گفتن وضع مرکب نیاز داریم اومدن گفتن غیر از اینکه زید و قائم این مفردات اعضای دومی میخواد که آیا زید به شکل جمله اسمیه گفته شده جمله فعلی گفته شده اینا رو گفتن.
- اونایی که میگویند وضع برای مرکب نمیخوایم بعد از این مرحله رو گفتن یعنی بعد از که جمله اسمیه بود فعلیه بود تقدیم جار و مجرور بود نمیدونم ضمیر فصل بود اینا بعد از این گفتن کل مرکب به تمامی نیاز به وضع مجدد ندارد که بخواد یک بار دیگه وضع شود درست هم میگن حق با همیناست وضع مجدد نمیخواد
- و اما اون وضع که گفتیم هم مفردات وضع شخصی میخواد هم وضع نوعی میخواهد این بحث هم تمام شد.رها میکنم
- روز عرفه است التماس دعا دارم به همه عزیزان انشالله که هرجا که هستید موفق باشید عاقبت بخیری هم برای خودتون هم نسلتون هم همه جوامع اسلامی بتونید تامین بکنید شرایط خاص نظام و کشورمان و رهبرمان را ملاحظه میکنید و اون حاجت ظهور مولا که همه منتظرش هستیم دشمنان ذلیل بشن
- و دوستان عزیز بشن و.یاران نحف بک دور امام زمان علیه السلام همه نشسته باشیم
- گرداگرد او حلقه بزنیم او را از نزدیک ببینیم و ان شالله جز یاورانشون باشیم جز ناصرینشون باشیم
- آقا از ما راضی باشند یه وقت یه خندهای رو با به لب اون حضرت انداخته باشیم خدای نکرده غضب اون حضرت رو تطیل نکرده باشیم سعی فی ما یرویک عنی
- وقتی ازدعای عرفه .دست پا رو میکشیم این دعا رو میگیم خدایا تلاش ما را در آنچه که رضایت توست قرار بده ان شالله که بتونید هرجا که هستید رضایت خدای متعال رضایت امام زمان علیه السلام رضایت همه رو جلب بکنید.
- من اون دعای شب بیست و هفتم ماه رجب رو گاهی خدمتتون گفتم که میگیم
- خدایا ابتدا کن یعنی اول دعایی که ما میکنیم آنچه ما دعا برای خودمون میکنیم اول تو ابتدا کن به پدرانمان.
- مادرانمان اخوان ما و همه مومنین و مومنات زنده و مرده اول به اونا بده اونم فی جمیع ماک یعنی حتی اون دعای شخصی و خصوصی که برای خودمون میکنیم
- خدایا اول به اونا بده بعد هم به ما بده ما آرزومان همینه ان شالله هرچی دعا میکنیم بنده هم قابل نیستم ان شالله دعاگوی همه هستم و صلی الله علی محمد و آله الطاهرین.
- اللهم صل علی محمد وآل محمد وعجل فرجهم
